سقوط بورس‌های جهانی هم‌زمان با جهش نفت به ۱۱۲ دلار؛ نگرانی از هوش مصنوعی بازارها را لرزاند

بازارهای مالی جهان روز پنجشنبه تحت تأثیر مجموعه‌ای از نگرانی‌های اقتصادی و سیاسی با موج تازه‌ای از فشار فروش مواجه شدند. در حالی که افزایش هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی سرمایه‌گذاران را نسبت به آینده سودآوری شرکت‌های فناوری نگران کرده، تشدید تنش‌ها در خاورمیانه قیمت نفت برنت را به محدوده ۱۱۲ دلار رسانده است.

بر اساس گزارش رویترز، افت سهام شرکت‌های فناوری در بازارهای آسیایی و اروپایی باعث شد شاخص جهانی MSCI حدود ۰.۴ درصد کاهش پیدا کند؛ افتی که شدیدترین عقب‌نشینی روزانه این شاخص در دو هفته اخیر محسوب می‌شود.

نگرانی از هزینه‌های هوش مصنوعی؛ عامل فشار بر سهام فناوری

یکی از مهم‌ترین دلایل افت بازارهای سهام، افزایش تردیدها درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین شرکت‌های فناوری در حوزه هوش مصنوعی است.

در بورس اروپا، کاهش ارزش سهام شرکت‌هایی مانند ASML، اشنایدر الکتریک و زیمنس انرژی، شاخص استاکس ۶۰۰ را تحت فشار قرار داد. هم‌زمان، معاملات آتی بورس آمریکا نیز از احتمال شروع منفی وال‌استریت با افتی بین یک تا ۱.۷ درصد حکایت داشت.

گزارش مالی سه‌ماهه سوم متا نیز به نگرانی سرمایه‌گذاران دامن زد. اگرچه درآمد این شرکت فراتر از انتظارات بازار بود، برنامه افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی واکنش منفی معامله‌گران را به دنبال داشت.

سرمایه‌گذاران بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا درآمد حاصل از فناوری‌های هوش مصنوعی می‌تواند هزینه‌های چندمیلیارددلاری توسعه آن‌ها را جبران کند؟

در کنار این موضوع، گزارش‌ها از محکومیت متا به پرداخت جریمه‌ای ۲۵ میلیارد دلاری در پرونده‌ای مرتبط با نقض حریم خصوصی کاربران حکایت دارند. انتشار این خبر نیز فشار بر سهام شرکت را افزایش داد و ارزش آن در معاملات پیش از گشایش بازار حدود سه درصد کاهش یافت.

تسلا دیگر شرکت بزرگ فناوری بود که سهام آن در پیش‌معاملات وال‌استریت نزدیک به چهار درصد افت کرد. تغییر پیش‌بینی هزینه‌های این شرکت و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ادغام با اسپیس‌ایکس، بر فضای احتیاطی بازار افزود.

نفت برنت در آستانه ۱۱۲ دلار؛ نگرانی تازه درباره تورم جهانی

برخلاف بازارهای سهام، نفت در معاملات جهانی مسیر صعودی را دنبال کرد. قیمت نفت خام برنت با رشدی نزدیک به سه درصد به محدوده ۱۱۲ دلار در هر بشکه رسید و به بالاترین سطح خود در پنج ماه اخیر نزدیک شد.

تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه از عوامل اصلی افزایش قیمت نفت عنوان می‌شود.

رشد قیمت انرژی می‌تواند چشم‌انداز تورم جهانی را پیچیده‌تر کند؛ زیرا افزایش بهای نفت معمولاً هزینه حمل‌ونقل، تولید و تأمین انرژی را بالا می‌برد و در نهایت ممکن است فشار بیشتری بر قیمت کالاها و خدمات وارد کند.

این وضعیت برای بانک‌های مرکزی نیز چالش‌برانگیز است. افزایش دوباره تورم می‌تواند مسیر کاهش نرخ بهره را دشوارتر کند؛ آن هم در شرایطی که بازارهای مالی نسبت به سیاست‌های پولی آینده حساسیت زیادی دارند.

بحران بدهی فرانسه؛ هزینه استقراض از آمریکا پیشی گرفت

هم‌زمان با افت بورس‌ها، تحولات بازار اوراق قرضه نیز توجه سرمایه‌گذاران را جلب کرده است.

افزایش تقاضا برای اوراق خزانه‌داری آمریکا باعث کاهش بازده اوراق ده‌ساله این کشور به حدود ۵.۰۵ درصد شد. در مقابل، نگرانی از وضعیت بودجه و بدهی دولت فرانسه، بازده اوراق ده‌ساله این کشور را به ۵.۱۰۷ درصد رساند.

به این ترتیب، هزینه استقراض بلندمدت فرانسه از آمریکا پیشی گرفت؛ اتفاقی که نشان‌دهنده افزایش حساسیت سرمایه‌گذاران نسبت به ریسک‌های مالی و سیاسی اقتصاد فرانسه است.

بالا رفتن بازده اوراق قرضه به معنای افزایش هزینه تأمین مالی دولت است. سرمایه‌گذاران زمانی که احتمال بروز مشکلات مالی یا سیاسی را بیشتر ارزیابی می‌کنند، معمولاً برای خرید اوراق بدهی آن کشور بازده بالاتری مطالبه می‌کنند.

طلا برخلاف انتظار کاهش یافت

با وجود افزایش تنش‌های سیاسی و افت بازارهای سهام، طلا نتوانست از تقاضای معمول برای دارایی‌های امن بهره ببرد.

قیمت هر اونس طلا با کاهش ۱.۸ درصدی به محدوده ۴۰۷۰ دلار رسید. این افت نشان می‌دهد که در شرایط فعلی، عواملی مانند انتظارات تورمی، نرخ بهره و جابه‌جایی سرمایه میان بازارهای مختلف نیز بر قیمت فلز زرد تأثیر قابل‌توجهی دارند.

در بازار ارز، ین ژاپن عملکرد متفاوتی داشت. اظهارات معاون رئیس بانک مرکزی ژاپن درباره احتمال تشدید سیاست‌های انقباضی، تقاضا برای ارز این کشور را افزایش داد و به کاهش ارزش دلار در برابر ین منجر شد.

بازارهای جهانی در انتظار چه تحولاتی هستند؟

مجموعه تحولات اخیر نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران هم‌زمان با چند ریسک مهم مواجه‌اند: افزایش هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی، رشد قیمت انرژی، نگرانی‌های مربوط به بدهی دولت‌ها و احتمال تداوم سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه.

در کوتاه‌مدت، مسیر بازارهای سهام تا حد زیادی به گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ فناوری و ارزیابی سرمایه‌گذاران از بازده پروژه‌های هوش مصنوعی وابسته خواهد بود.

از سوی دیگر، ادامه رشد قیمت نفت می‌تواند انتظارات تورمی را افزایش دهد و تصمیم‌گیری بانک‌های مرکزی درباره نرخ بهره را دشوارتر کند.

در چنین شرایطی، بازارهای جهانی بیش از گذشته به تحولات ژئوپلیتیکی، چشم‌انداز تورم و نشانه‌های تغییر سیاست پولی واکنش نشان خواهند داد.