یوان (Yuan) واحد شمارش و بخش اصلی پول رسمی کشور چین است که نام رسمی آن «رنمینبی» (Renminbi یا به اختصار RMB) به معنای «پول مردم» است. در بازارهای بینالمللی، این واحد پول با کد ایزوی CNY نشان داده میشود و نماد گرافیکی آن ¥ یا 元 است. چاپ و مدیریت این ارز بر عهده بانک خلق چین (People's Bank of China یا به اختصار PBOC) به عنوان بانک مرکزی این کشور قرار دارد.
یوان چین یکی از مهمترین ارزهای جهان در حوزه تجارت بینالمللی است و از سال ۲۰۱۶ میلادی با تایید صندوق بینالمللی پول (IMF) به سبد ارزهای مرجع جهانی (SDR) پیوسته است. برای بازرگانان و اقتصاد ایران، یوان نقش بسیار مهم و راهبردی ایفا میکند؛ چرا که چین بزرگترین شریک تجاری ایران است و بخش عمدهای از واردات کالاهای واسطهای، ماشینآلات صنعتی و محصولات مصرفی ایران با استفاده از یوان چین تسویه میشود. خرید و فروش یوان حوالهای و اسکناس در بازار تهران رونق بالایی دارد.
قیمت یوان چین چطور تعیین میشود؟
بر خلاف ارزهای غربی مانند دلار یا پوند که قیمت آنها به طور کامل در بازار آزاد تعیین میشود، هدایت قیمت یوان چین از طریق یک سیستم نرخ ارز شناور مدیریتشده (Managed Floating Rate System) صورت میگیرد:
۱. نقش بانک مرکزی چین (PBOC): بانک خلق چین هر روز صبح یک نرخ میانی یا مرجع (Daily Fix) را برای ارزش یوان در برابر دلار اعلام میکند. قیمت یوان در طول روز کاری تنها مجاز است در یک محدوده نوسان مشخص (معمولاً مثبت یا منفی ۲ درصد) حول این نرخ میانی تغییر کند.
۲. تفکیک یوان خشکی (CNY) و فراساحلی (CNH): یوان در داخل خاک چین (CNY) تحت کنترلهای شدید سرمایهای معامله میشود، در حالی که یوان فراساحلی (CNH) در بازارهای بینالمللی مانند هنگکنگ و سنگاپور با آزادی بیشتری بر اساس عرضه و تقاضا قیمتگذاری میشود. نرخ یوان در بازار ایران معمولاً همبستگی بالایی با یوان فراساحلی دارد.
۳. نرخ متقاطع (Cross Rate) در ایران: ارزش تومانی یوان در بازار ایران از تقسیم نرخ دلار بازار آزاد بر نرخ برابری جهانی دلار به یوان (USD/CNY) محاسبه میشود. این بدان معناست که هرگونه نوسان در قیمت دلار در تهران مستقیما روی قیمت یوان اثر میگذارد.
۴. حجم مبادلات تجاری ایران و چین: تقاضای بازرگانان ایرانی برای خرید حواله یوان جهت ثبت سفارش و واردات کالا از چین، از محرکهای اصلی تعیینکننده نرخ حواله یوان در بازار آزاد و سامانه نیما به شمار میرود.
انواع نمودار قیمت یوان چین
تحلیلگران بازار ارز و تجار برای پایش تحولات قیمت یوان و انتخاب زمان مناسب خرید حواله از نمودارهای زیر بهره میبرند:
نمودار خطی (Line Chart): این نمودار ساده، تنها با اتصال قیمتهای پایانی یوان در پایان روزهای معاملاتی شکل میگیرد و روند کلی بازار را در بازههای زمانی طولانی به نمایش میگذارد.
نمودار میلهای (Bar Chart): جزئیات بیشتری شامل سقف، کف، قیمت باز شدن و بسته شدن یوان را در قالب میلههای عمودی نشان میدهد تا محدوده نوسانات روزانه مشخص شود.
نمودار شمعی ژاپنی (Candlestick Chart): به عنوان محبوبترین ابزار تحلیل تکنیکال، نمودار شمعی به دلیل نمایش بصری دقیق از وضعیت روانی خریداران و فروشندگان یوان، مورد استفاده گسترده معاملهگران قرار میگیرد. با استفاده از بدنه و سایه شمعها، تحلیلگران میتوانند قدرت خریداران و فروشندگان را در بازههای زمانی مختلف بسنجند.
تایمفریمها (Timeframes): برای کارهای بازرگانی و تجاری معمولا نمودارهای روزانه، هفتگی و ماهانه کاربرد دارند، در حالی که برای معاملهگران بازار ارز، تایمفریمهای کوتاهمدت مانند ۱ ساعته مهم هستند.
تحلیل قیمت یوان چین چگونه است؟
تحلیل قیمت یوان چین در بازار ایران به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
۱. تحلیل تکنیکال (Technical Analysis)
تحلیل تکنیکال با بررسی دادههای گذشته قیمت و حجم معاملات روی نمودار یوان به تومان انجام میشود. ابزارهای کلیدی آن عبارتند از:
خطوط حمایت و مقاومت: شناسایی سطوح تاریخی قیمت که عبور یوان از آنها با چالش یا چرخش روند همراه بوده است.
میانگینهای متحرک (Moving Averages): برای تشخیص جهت روند میانمدت و بلندمدت و عبور از نوسانهای موقت بازار.
اندیکاتورها (مانند RSI و MACD): جهت سنجش شتاب حرکتی قیمت و شناسایی نواحی اشباع خرید یا اشباع فروش در نمودار یوان.
۲. تحلیل بنیادی یا فاندامنتال (Fundamental Analysis)
تحلیل بنیادی به دنبال کشف دلایل اقتصادی پشت نوسانات ارزش یوان است:
شاخصهای اقتصادی چین: بررسی نرخ رشد تولید ناخالص داخلی (GDP)، شاخص مدیران خرید بخش تولید (PMI) و تراز تجاری چین.
سیاستهای پولی بانک خلق چین: تصمیمات مربوط به نرخ بهره، نرخ ذخیره قانونی بانکها (RRR) و مداخلات ارزی برای کنترل ارزش یوان.
تنشهای تجاری با آمریکا: هرگونه اعمال تعرفه جدید یا تغییر در روابط دیپلماتیک چین با ایالات متحده میتواند ارزش جهانی یوان را دستخوش تغییر کند.
متغیرهای داخلی ایران: تورم ساختاری، نرخ رشد نقدینگی و نوسانات بازار دلار در داخل کشور، مهمترین محرکهای تغییر قیمت یوان به تومان هستند.
تاریخچه قیمت یوان چین
یوان چین در سال ۱۹۴۸ میلادی توسط بانک خلق چین معرفی شد. در ابتدا، ارزش این ارز برای دههها در سطح ثابتی نسبت به دلار آمریکا نگه داشته شده بود (مثلاً حدود ۸.۲۸ یوان به ازای هر دلار).
در سال ۲۰۰۵ میلادی، تحت فشارهای بینالمللی و به منظور اصلاح ساختار اقتصادی، دولت چین پیوند ثابت یوان به دلار را لغو کرد و سیستم شناور مدیریتشده بر پایه سبدی از ارزها را پذیرفت. از آن زمان، ارزش جهانی یوان به تدریج مسیر انعطافپذیرتری را طی کرد. پذیرش یوان در سبد حقوق برداشت مخصوص (SDR) صندوق بینالمللی پول در سال ۲۰۱۶، نقطه عطفی در بینالمللی شدن این ارز بود.
در بازار ایران، قیمت یوان در سالهای گذشته ارقام بسیار پایینتری را ثبت کرده بود، اما همگام با افزایش نرخ تورم داخلی و کاهش ارزش ریال در برابر تمام ارزهای جهان، یوان چین نیز روند صعودی را تجربه کرد.
پیش بینی آینده قیمت یوان چین
پیشبینی جهت حرکت قیمت یوان چین در آینده به جهتگیری سیاستهای اقتصادی در پکن و تهران بستگی دارد:
۱. سیاستهای ارزی چین: دولت چین تمایل دارد ارزش یوان را در دامنهای متعادل حفظ کند؛ تقویت بیش از حد یوان به صادرات این کشور آسیب میزند و تضعیف بیش از حد آن باعث خروج سرمایه میشود. انتظار میرود بانک خلق چین با ابزارهای نظارتی خود مانع از نوسانات شدید نرخ جهانی یوان شود.
۲. روندهای بازار ارز در ایران: از آنجا که بیشترین حجم واردات ایران از چین صورت میگیرد، تقاضا برای یوان همواره در سطح بالایی باقی خواهد ماند. جهت حرکت قیمت یوان به تومان در میانمدت و بلندمدت، تابع مستقیمی از نرخ تورم ساختاری ایران و قیمت دلار در بازار آزاد تهران خواهد بود. در صورت افزایش فشارهای تورمی، روند افزایشی یوان در برابر ریال ادامه خواهد یافت.
۳. تلاش برای دلارزدایی: گسترش پیمانهای پولی دو جانبه و تمایل فزاینده بازرگانان به تسویه حسابهای غیردلاری، تقاضا برای یوان را بهعنوان ارزی با نقدشوندگی بالا در بازار ایران تثبیت خواهد کرد.