بزرگ‌ترین چالش بازار کار ایران فقط افزایش تعداد بیکاران نیست؛ بخش مهم‌تر، افرادی هستند که از پیدا کردن شغل ناامید شده و دیگر در جست‌وجوی کار حضور ندارند. این گروه که به «جمعیت غیرفعال اقتصادی» معروف است، تصویری پنهان از بحران اشتغال ارائه می‌دهد.
بررسی وضعیت چند استان نشان می‌دهد کاهش مشارکت اقتصادی به یکی از نگرانی‌های اصلی تبدیل شده است. در استان ایلام، با وجود نرخ بیکاری ۹.۵ درصدی، نرخ مشارکت اقتصادی تنها ۳۲.۳ درصد ثبت شده است؛ به این معنا که بخش بزرگی از جمعیت در سن کار، دیگر در بازار کار فعال نیستند.
سیستان و بلوچستان نیز شرایط مشابهی دارد؛ نرخ مشارکت اقتصادی این استان ۳۳.۵ درصد بوده، در حالی که همزمان تورم ۵۴ درصدی و بیکاری ۱۰.۱ درصدی را تجربه می‌کند.
کهگیلویه و بویراحمد با نرخ مشارکت اقتصادی ۳۰.۹ درصد، پایین‌ترین سطح حضور نیروی کار در میان این استان‌ها را به خود اختصاص داده است.
کارشناسان معتقدند کاهش مشارکت اقتصادی می‌تواند نشانه افزایش ناامیدی شغلی باشد؛ به‌طوری که پایین بودن نرخ بیکاری لزوماً به معنای بهبود وضعیت اشتغال نیست و ممکن است بخشی از بیکاران از آمار رسمی خارج شده باشند.
