شاخص مدیران خرید (شامخ) بخش صنعت در خرداد ۱۴۰۵ با ثبت عدد ۴۸.۲ برای هشتمین ماه متوالی پایین‌تر از مرز خنثی ۵۰ قرار گرفت؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش تولید همچنان در محدوده رکودی فعالیت می‌کند. همزمان، شاخص شامخ کل اقتصاد نیز با ثبت عدد ۴۵.۹ برای پانزدهمین ماه پیاپی وضعیت رکودی اقتصاد را تایید کرده است.
اگرچه شامخ صنعت در خردادماه نسبت به کف‌های ثبت‌شده در ماه‌های گذشته بهبود داشته، اما این افزایش را نمی‌توان نشانه آغاز رونق دانست. کاهش بخشی از نااطمینانی‌های کوتاه‌مدت در این ماه، باعث شد انتظارات فعالان اقتصادی کمی بهبود پیدا کند؛ با این حال، مشکلات بنیادی بخش تولید همچنان پابرجاست و صنعت فاصله زیادی تا بازگشت به مسیر رشد پایدار دارد.
مهم‌ترین موانع تولیدکنندگان چیست؟
بررسی جزئیات گزارش مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهد ضعف تقاضا و کاهش سفارش‌های جدید مشتریان همچنان یکی از مهم‌ترین موانع تولیدکنندگان است. کاهش قدرت خرید خانوارها، نااطمینانی نسبت به آینده اقتصاد و شرایط نامساعد کسب‌وکار باعث شده تقاضای موثر در بازار کاهش یابد و بسیاری از بنگاه‌ها با ظرفیت پایین‌تر فعالیت کنند.
در کنار ضعف تقاضا، محدودیت‌های انرژی، اختلال در زنجیره تأمین و کمبود مواد اولیه ناشی از مشکلات ارزی و نقدینگی نیز فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. موجودی مواد اولیه همچنان در محدوده رکودی قرار دارد و نشان می‌دهد تأمین نهاده‌های تولید برای بسیاری از واحدها همچنان با چالش همراه است.
از سوی دیگر، شاخص اشتغال برای چهاردهمین ماه متوالی کمتر از سطح خنثی ثبت شده که بیانگر احتیاط شدید بنگاه‌ها در جذب نیروی انسانی و افزایش ظرفیت تولید است.
نکته مثبت این گزارش چه بود؟
تنها نکته مثبت گزارش، بهبود شاخص انتظارات تولید برای ماه آینده پس از سه ماه کاهش متوالی است؛ اما این خوش‌بینی با توجه به تشدید دوباره تنش‌های ژئوپلیتیک در تیرماه و تداوم فضای سیاسی و اقتصادی ناپایدار، شکننده ارزیابی می‌شود.
در مجموع، داده‌های شامخ نشان می‌دهد صنعت ایران همچنان در مرحله خروج از رکود قرار دارد و برای رسیدن به رونق، نیازمند رفع موانع ساختاری در حوزه تقاضا، تأمین مالی، انرژی و زنجیره تأمین است.
