سه سیگنال نگرانکننده در بورس؛ چرا خطر ریزش بیشتر شده است؟

بورس تهران در ماههای اخیر یکی از پرشتابترین دورههای صعود خود را پشت سر گذاشته است؛ شاخص کل در کمتر از چهار ماه از محدوده ۴ میلیون واحد به نزدیکی ۷.۵ میلیون واحد رسیده و بازدهی بازار در سه ماه گذشته از ۵۰ درصد عبور کرده است. این در حالی است که قیمت دلار حدود ۳۷ درصد و قیمت سکه حدود ۳۴ درصد رشد داشتهاند. با این حال، سه نشانه در دل این صعود میتواند ریسک اصلاح بازار را افزایش دهد.
نخستین هشدار، افزایش نسبت P/E است. میانگین تاریخی این نسبت در بورس تهران حدود ۷.۳ واحد بوده، اما در ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ به ۹.۱ واحد رسیده؛ بالاترین سطح از تیر ۱۴۰۲. مهمتر اینکه P/E تنها طی ۲۰ روز از محدوده ۷ به بالای ۹ رسیده است. این یعنی قیمت سهام با سرعت بیشتری نسبت به سود شرکتها رشد کرده است.

دومین نشانه، ورود پرقدرت پول حقیقی است. از زمان بازگشایی بازار در ۲۹ اردیبهشت، بهطور متوسط ۳.۷ درصد معاملات روزانه با ورود خالص پول حقیقی همراه بوده است. همزمان، فروش نسبی از سوی سرمایهگذاران حقوقی و نهادی میتواند نشانهای از توزیع سهام در سطوح بالاتر باشد؛ الگویی که در دورههای پایانی برخی موجهای صعودی دیده میشود.
سومین هشدار به فاصله گرفتن شاخص کل و هموزن مربوط است. از ۷ تا ۲۲ شهریور، شاخص کل ۱۴ درصد رشد کرده، در حالی که بازدهی شاخص هموزن ۱۰ درصد بوده است. این اختلاف میتواند نشان دهد رشد بازار در حال تمرکز بیشتر روی سهمهای بزرگ است.
با این حال، این نشانهها به معنای ریزش قطعی بورس نیستند. حامیان ادامه صعود معتقدند P/E آیندهنگر با توجه به تورم و افزایش نرخ ارز همچنان ظرفیت رشد دارد. بنابراین در شرایط فعلی، افزایش احتمال اصلاح را میتوان جدی گرفت، اما نمیتوان از ریزش قطعی یا قریبالوقوع سخن گفت.



