خلاصه مطلب
در سال ۱۴۰۵، انتخاب بهترین ارز غیر از دلار برای سرمایه‌گذاری به عواملی مانند نقدشوندگی، ثبات اقتصادی، سیاست پولی و چشم‌انداز بازار بستگی دارد. یورو به دلیل اعتبار جهانی و نقدشوندگی بالا، گزینه مناسبی برای تنوع‌بخشی است و فرانک سوئیس بیشتر برای حفظ ارزش سرمایه کاربرد دارد. پوند انگلیس و ین ژاپن برای سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیرتر جذاب هستند، در حالی که یوان چین گزینه متفاوتی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت و تنوع‌بخشی جغرافیایی محسوب می‌شود. دلار سنگاپور از ثبات بالایی برخوردار است و دلار کانادا نیز به دلیل ارتباط با بازار کالا و انرژی مورد توجه قرار می‌گیرد. در نهایت، گران‌ترین ارزها لزوماً بهترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری نیستند و انتخاب ارز باید متناسب با هدف و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار باشد.
جدول بهترین ارزهای غیر از دلار برای سرمایه گذاری
اگر بخواهیم بر اساس اعتبار جهانی، نقدشوندگی، شرایط اقتصادی و چشم‌انداز بازار ارز، یک فهرست کاربردی از بهترین ارزهای غیر از دلار برای سرمایه‌گذاران ایرانی تهیه کنیم، گزینه‌های زیر در میان مهم‌ترین انتخاب‌ها قرار می‌گیرند:
| رتبه | ارز | نماد | مناسب برای | سطح ریسک |
| ۱ | یورو | EUR | تنوع‌بخشی و سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت | متوسط |
| ۲ | فرانک سوئیس | CHF | حفظ ارزش و کاهش ریسک | پایین تا متوسط |
| ۳ | پوند انگلیس | GBP | سرمایه‌گذاری با ریسک و پتانسیل بازدهی بیشتر | متوسط تا بالا |
| ۴ | ین ژاپن | JPY | سرمایه‌گذاری با چشم‌انداز تغییر سیاست پولی ژاپن | متوسط تا بالا |
| ۵ | یوان چین | CNY | تنوع‌بخشی و نگاه بلندمدت | متوسط تا بالا |
| ۶ | دلار سنگاپور | SGD | ثبات و حفظ ارزش | پایین تا متوسط |
| ۷ | دلار کانادا | CAD | تنوع‌بخشی و سرمایه‌گذاری مرتبط با کالاها | متوسط |
هشدار: این رتبه‌بندی به معنی تضمین سود یا پیش‌بینی قطعی قیمت ارزها نیست؛ بلکه بر اساس ویژگی‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری این ارزها تنظیم شده است.
قبل از خرید ارز؛ باارزش‌ترین ارز با بهترین ارز فرق دارد
یکی از اشتباهات رایج در بازار ارز این است که قیمت یک واحد پول را با میزان مناسب بودن آن برای سرمایه‌گذاری یکسان بدانیم. برای مثال، دینار کویت (KWD) از نظر ارزش اسمی هر واحد، یکی از گران‌ترین ارزهای دنیاست. دینار بحرین و ریال عمان نیز ارزش اسمی بالایی در برابر دلار دارند. اما فرض کنید ارزش یک دینار کویت ۳ دلار باشد. این موضوع به خودی خود نمی‌گوید که قیمت دینار کویت در سال آینده ۱۰ درصد رشد می‌کند. در واقع، ارزش اسمی یک واحد پول به عواملی مانند نحوه تعریف واحد پول، نظام ارزی و سیاست بانک مرکزی بستگی دارد. برای سرمایه‌گذاری، پرسش مهم‌تر این است:
«کدام ارز در دوره موردنظر من احتمال بیشتری برای حفظ یا افزایش قدرت خرید دارد؟»
به همین دلیل در این مطلب، ارزهایی را بررسی می‌کنیم که از نظر سرمایه‌گذاری و تنوع‌بخشی اهمیت بیشتری دارند.
۱. یورو؛ بهترین گزینه برای تنوع‌بخشی به دلار
یورو (EUR) را می‌توان یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها برای افرادی دانست که می‌خواهند بخشی از سرمایه ارزی خود را از دلار خارج کنند. درواقع، یورو ارز مشترک کشورهای منطقه یورو است و به دلیل اندازه اقتصاد این منطقه، تجارت گسترده و استفاده زیاد در بازارهای مالی، یکی از مهم‌ترین ارزهای جهان محسوب می‌شود.
بر اساس گزارش بانک مرکزی اروپا، یورو در سال ۲۰۲۵ همچنان حدود ۲۰ درصد از ذخایر رسمی ارزی جهان را تشکیل می‌داد. همچنین در نظرسنجی سال ۲۰۲۵ بانک تسویه بین‌المللی، یورو در حدود ۲۸.۵ درصد معاملات بازار جهانی ارز حضور داشت و دومین ارز پرمعامله جهان بعد از دلار بود.
چرا یورو برای سرمایه‌گذاری جذاب است؟
مهم‌ترین مزیت یورو نقدشوندگی بالا و کاربرد بین‌المللی آن است. برخلاف ارزهای کشورهای کوچک، خریدوفروش یورو در بسیاری از بازارهای جهان آسان‌تر است. از طرف دیگر، اگر سرمایه‌گذار بخش زیادی از دارایی خود را به دلار نگهداری کند، اضافه کردن یورو می‌تواند تا حدی ریسک تمرکز روی یک ارز را کاهش دهد. البته یورو بدون ریسک نیست. وضعیت اقتصادی کشورهای عضو منطقه یورو یکسان نیست و مشکلات مالی برخی کشورها می‌تواند بر ارزش این ارز تأثیر بگذارد. در سال ۲۰۲۶ نیز نگرانی‌های مربوط به وضعیت مالی فرانسه یکی از عواملی بوده که بر یورو فشار وارد کرده است.
یورو برای چه کسی مناسب‌تر است؟
یورو برای افرادی مناسب‌تر است که دنبال یک ارز نقدشونده، شناخته‌شده و مناسب سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت هستند.
۲. فرانک سوئیس؛ گزینه‌ای برای حفظ ارزش سرمایه
فرانک سوئیس (CHF) یکی از متفاوت‌ترین گزینه‌های فهرست بهترین ارزهای غیر از دلار برای سرمایه گذاری است. این واحد پولی به دلیل ثبات اقتصادی و سیاسی سوئیس، سیاست‌های پولی محتاطانه و سابقه عملکرد آن در دوره‌های بحران، معمولاً به عنوان یک ارز امن یا Safe Haven شناخته می‌شود. این ویژگی به‌خصوص زمانی اهمیت پیدا می‌کند که سرمایه‌گذاران نسبت به اقتصاد جهانی، بازارهای مالی یا تحولات ژئوپلیتیکی نگران باشند. در اکتبر ۲۰۲۶ نیز فرانک سوئیس در برابر برخی ارزهای مهم عملکرد قدرتمندی داشت و تقاضای پناهگاه امن از آن حمایت کرد. بانک ملی سوئیس در سپتامبر ۲۰۲۶ نرخ سیاستی خود را روی صفر درصد نگه داشت و اعلام کرد در صورت نیاز برای اثرگذاری بر شرایط پولی، آماده مداخله در بازار ارز است.
مزیت اصلی فرانک سوئیس چیست؟
مهم‌ترین ویژگی فرانک، ثبات است؛ نه لزوما امکان کسب بیشترین سود. بنابراین اگر هدف سرمایه‌گذار حفظ ارزش بخشی از دارایی و کاهش وابستگی به دلار باشد، فرانک سوئیس یک گزینه قابل بررسی است.
ریسک فرانک سوئیس
مشکل اینجاست که ثبات بالا همیشه به معنی بازدهی بالا نیست. ممکن است در دوره‌هایی ارزهای پرریسک‌تر رشد بیشتری از فرانک داشته باشند. به همین دلیل فرانک را بیشتر باید یک گزینه دفاعی و محافظ سرمایه دانست.
۳. پوند انگلیس؛ گزینه‌ای با ریسک و پتانسیل بیشتر
پوند استرلینگ (GBP) یکی از قدیمی‌ترین ارزهای جهان و یکی از مهم‌ترین ارزهای بازار بین‌المللی است. این ارز علاوه‌بر اقتصاد بریتانیا، از بازار مالی بزرگ لندن نیز پشتیبانی می‌شود و در معاملات جهانی ارز حضور قابل‌توجهی دارد. پوند در سال ۲۰۲۶ نیز نوسانات قابل‌توجهی داشته است. در اکتبر ۲۰۲۶، استرلینگ در برابر یورو به نزدیکی بالاترین سطح ۱۶ ماهه رسید و انتظارات مربوط به سیاست بانک مرکزی انگلستان یکی از عوامل حمایت‌کننده آن بود. البته، سرمایه‌گذاری در پوند نسبت به فرانک سوئیس ریسک بیشتری دارد. اقتصاد بریتانیا با عواملی مانند تورم، نرخ بهره، بدهی دولت و وضعیت بودجه مواجه است. بودجه بریتانیا در اواخر اکتبر ۲۰۲۶ نیز یکی از موضوعات مهم مورد توجه بازار ارز بوده است.
آیا پوند برای سرمایه‌گذاری مناسب است؟
اگر دنبال ارزی با نقدشوندگی بالا و امکان نوسان بیشتر هستید، پوند می‌تواند گزینه مناسبی باشد. اما برای فردی که صرفا به دنبال حفظ ارزش سرمایه است، فرانک سوئیس یا یورو احتمالا انتخاب محافظه‌کارانه‌تری خواهد بود.
۴. ین ژاپن؛ ارز جذاب در صورت ادامه افزایش نرخ بهره
ین ژاپن (JPY) یکی از مهم‌ترین ارزهای جهان است، اما داستان سرمایه‌گذاری آن با یورو و فرانک متفاوت است. سال‌ها نرخ بهره بسیار پایین در ژاپن باعث شد ین یکی از ارزهای محبوب برای معاملات موسوم به Carry Trade باشد. اما شرایط در حال تغییر است. بانک مرکزی ژاپن در مسیر عادی‌سازی سیاست پولی قرار گرفته و نرخ سیاستی در سال ۲۰۲۶ به ۱.۲۵ درصد رسیده است. همچنین انتظار افزایش تدریجی نرخ بهره در آینده، یکی از عواملی است که می‌تواند از ین حمایت کند. از سوی دیگر، افزایش بازده اوراق دولتی ژاپن باعث شده سرمایه‌گذاران ژاپنی بخشی از سرمایه خود را دوباره به بازار داخلی منتقل کنند؛ اتفاقی که در صورت تداوم می‌تواند فشار صعودی بر ین ایجاد کند.
ریسک سرمایه‌گذاری در ین
ین همچنان تحت تأثیر سیاست بانک مرکزی ژاپن، وضعیت اقتصاد این کشور و جریان سرمایه جهانی قرار دارد. بنابراین ین را نمی‌توان یک ارز کم‌ریسک دانست. اما برای سرمایه‌گذاری که دنبال تنوع جغرافیایی و استفاده از تغییر احتمالی سیاست پولی ژاپن است، ین می‌تواند گزینه جالبی باشد.
۵. یوان چین؛ گزینه‌ای برای سرمایه‌گذاری بلندمدت
یوان چین یا رنمینبی (CNY) از نظر ساختار با یورو، پوند و فرانک تفاوت دارد. چین دومین اقتصاد بزرگ جهان است و نقش این کشور در تجارت جهانی بسیار گسترده است. در سال‌های اخیر نیز تلاش‌هایی برای افزایش استفاده بین‌المللی از یوان انجام شده است. بر اساس داده‌های BIS که در گزارش بانک مرکزی اروپا نیز منعکس شده، سهم رنمینبی از معاملات بازار ارز در سال ۲۰۲۵ به حدود ۹ درصد رسید؛ این افزایش، یکی از مهم‌ترین تغییرات بازار ارز نسبت به سال‌های قبل بود. در اکتبر ۲۰۲۶ نیز یوان در برابر دلار به قوی‌ترین سطح خود از ژانویه ۲۰۲۳ رسید و صادرات قدرتمند چین از آن حمایت کرد.
چرا یوان جذاب است؟
مهم‌ترین مزیت یوان، ارتباط آن با یک اقتصاد بسیار بزرگ و نقش روزافزون چین در تجارت جهانی است. اگر روند بین‌المللی شدن یوان ادامه پیدا کند، تقاضای جهانی برای این ارز نیز افزایش پیدا می‌کند.
تفاوت یوان با سایر ارزها
یوان مانند یورو یا پوند یک ارز کاملا آزاد و شناور نیست. بانک مرکزی چین نقش قابل‌توجهی در مدیریت نرخ آن دارد. این موضوع می‌تواند نوسان یوان را کنترل کند، اما از طرف دیگر آزادی سرمایه‌گذار در برابر تغییرات بازار را نیز کاهش می‌دهد. به همین دلیل، یوان بیشتر برای تنوع‌بخشی بلندمدت مناسب است تا معاملات کوتاه‌مدت.
۶. دلار سنگاپور؛ گزینه‌ای باثبات که کمتر دیده می‌شود
دلار سنگاپور (SGD) یکی از ارزهایی است که شاید در ایران کمتر درباره آن صحبت شود، اما از نظر ثبات اقتصادی ارزش بررسی دارد. سنگاپور اقتصاد کوچکی دارد، اما به یک مرکز مهم مالی و تجاری در آسیا تبدیل شده است. یکی از ویژگی‌های مهم این کشور، نحوه مدیریت سیاست پولی است. بانک مرکزی سنگاپور بخش مهمی از سیاست پولی خود را از طریق مدیریت نرخ ارز انجام می‌دهد. در اکتبر ۲۰۲۶، بانک مرکزی سنگاپور اعلام کرد مسیر تقویت تدریجی دلار سنگاپور را حفظ می‌کند. این سیاست با هدف مقابله با فشارهای تورمی وارداتی و کاهش تدریجی تورم در سال ۲۰۲۷ ادامه پیدا کرده است.
چرا دلار سنگاپور مهم است؟
اقتصاد باثبات، سیاست ارزی فعال، موقعیت تجاری سنگاپور و ذخایر مالی مناسب، این ارز را به گزینه‌ای متفاوت تبدیل کرده‌اند. دلار سنگاپور ممکن است برای سرمایه‌گذاری که دنبال کاهش ریسک و تنوع‌بخشی به سبد ارزهای غیر از دلار است، انتخاب جالبی باشد.
۷. دلار کانادا؛ گزینه‌ای مرتبط با کالا و انرژی
آخرین گزینه این فهرست دلار کانادا (CAD) است. اقتصاد کانادا به‌شدت با تجارت جهانی و بازار کالاها ارتباط دارد. نفت، گاز، فلزات و سایر مواد اولیه در اقتصاد این کشور اهمیت زیادی دارند. بنابراین دلار کانادا می‌تواند در دوره‌هایی که قیمت کالاها و انرژی افزایش پیدا می‌کند، مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار بگیرد. بانک کانادا در چشم‌انداز سال ۲۰۲۶ نیز تأکید کرده است که تحولات قیمت نفت و انرژی نقش مهمی در تورم و اقتصاد کانادا دارند. البته همین ویژگی می‌تواند نقطه ضعف دلار کانادا نیز باشد. اگر قیمت کالاها کاهش پیدا کند یا اقتصاد جهانی وارد رکود شود، فشار بیشتری بر این ارز وارد می‌شود. در اکتبر ۲۰۲۶ نیز افزایش شدید قیمت نفت باعث شد بانک کانادا نسبت به افزایش فشارهای تورمی هشدار دهد و احتمال افزایش نرخ بهره در آینده دوباره مورد توجه بازار قرار گیرد.
بهترین ارز برای سرمایه گذاری در سال ۱۴۰۵ کدام است؟
پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست.
- اگر هدف شما تنوع‌بخشی در برابر دلار باشد، یورو یکی از منطقی‌ترین گزینه‌هاست.
- اگر هدف اصلی حفظ ارزش و کاهش ریسک باشد، فرانک سوئیس جذاب‌تر است.
- اگر به دنبال پتانسیل بازدهی بیشتر و پذیرش ریسک بالاتر باشید، پوند و ین می‌توانند مورد توجه قرار بگیرند.
- اگر نگاه شما بلندمدت و با تمرکز بر تغییرات اقتصاد جهانی باشد، یوان چین گزینه متفاوتی است.
- و اگر به دنبال ارزی با ثبات بیشتر و وابستگی کمتر به ارزهای اصلی غربی باشید، دلار سنگاپور می‌تواند یک گزینه قابل بررسی باشد.
- در نهایت، دلار کانادا نیز برای افرادی که به دنبال تنوع‌بخشی و قرار گرفتن در معرض اقتصادهای کالامحور هستند، انتخاب مناسبی است.
آیا دینار کویت و ریال عمان برای سرمایه گذاری مناسب نیستند؟
دینار کویت، دینار بحرین و ریال عمان ارزهای بسیار باثباتی هستند و از نظر ارزش اسمی نیز در صدر فهرست گران‌ترین پول‌های جهان قرار می‌گیرند. اما قرار دادن آن‌ها در صدر فهرست «بهترین ارزهای غیر از دلار برای سرمایه گذاری» چندان منطقی نیست.
دلیل اصلی این است که ریال عمان و دینار بحرین به دلار آمریکا متصل هستند و دینار کویت نیز تحت یک نظام مدیریت‌شده در برابر سبدی از ارزها قرار دارد. بنابراین اگر هدف شما از خرید ارز، کاهش وابستگی به دلار است، خرید ارزی که نرخ آن به دلار متصل شده است، لزوماً تنوع‌بخشی واقعی ایجاد نمی‌کند. از طرف دیگر، نقدشوندگی این ارزها برای یک سرمایه‌گذار ایرانی ممکن است به اندازه یورو یا پوند نباشد. پس می‌توان گفت گران‌ترین ارز لزوما بهترین ارز برای سرمایه‌گذاری نیست.
هنگام خرید ارز به چه نکاتی توجه کنیم؟
قبل از خرید هر ارز خارجی، فقط قیمت آن را بررسی نکنید. چند عامل مهم وجود دارد:
- نقدشوندگی: ارزی را انتخاب کنید که بتوانید در زمان نیاز با کمترین هزینه بفروشید.
- اختلاف قیمت خرید و فروش: اگر فاصله قیمت خرید و فروش یک ارز زیاد باشد، بخشی از سرمایه شما از همان ابتدا به هزینه معامله تبدیل می‌شود.
- سیاست بانک مرکزی: نرخ بهره، مداخله ارزی و سیاست پولی بانک مرکزی می‌تواند روی ارزش ارز تأثیر زیادی داشته باشد.
- تورم کشور صادرکننده: تورم بالا در بلندمدت قدرت خرید پول را کاهش می‌دهد.
- وضعیت اقتصاد کشور: رشد اقتصادی، تجارت خارجی، بدهی دولت، وضعیت اشتغال و صادرات از عوامل مهم تعیین‌کننده ارزش یک ارز هستند.
- ریسک سیاسی و ژئوپلیتیکی: جنگ، تحریم، بحران سیاسی یا تغییر سیاست‌های اقتصادی می‌تواند نرخ ارز را به‌شدت تغییر دهد.
- هدف سرمایه‌گذاری: ارزی که برای حفظ ارزش مناسب است، لزوماً بهترین گزینه برای کسب بازدهی کوتاه‌مدت نیست.
آیا خرید ارز در سال ۱۴۰۵ سودآور است؟
هیچ ارزی را نمی‌توان به عنوان یک سرمایه‌گذاری با سود تضمینی معرفی کرد. بازدهی سرمایه‌گذاری ارزی به تغییر نرخ ارز، زمان خرید، زمان فروش و هزینه‌های معامله بستگی دارد. برای مثال ممکن است یورو در برابر دلار رشد کند، اما اگر قیمت آن در بازار ایران قبلاً بیش از ارزش واقعی رشد کرده باشد، خرید آن در زمان نامناسب می‌تواند باعث زیان سرمایه‌گذار شود. همچنین نگهداری اسکناس هزینه‌هایی مانند ریسک سرقت، هزینه نگهداری و اختلاف قیمت خرید و فروش دارد. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری ارزی بهتر است بخشی از یک سبد متنوع دارایی باشد، نه اینکه تمام سرمایه در یک ارز قرار بگیرد.
جمع‌بندی
انتخاب ارز مناسب در سال ۱۴۰۵ نباید صرفا بر اساس قیمت یک واحد پول یا تصور افزایش سریع نرخ آن انجام شود. برای سرمایه‌گذار ایرانی، مهم‌تر از «گران بودن» یک ارز، میزان توانایی آن در حفظ ارزش دارایی، نقدشوندگی و ایجاد تنوع واقعی در سبد سرمایه‌گذاری است. از این منظر، یورو و فرانک سوئیس می‌توانند نقش متفاوتی در یک سبد داشته باشند؛ یکی برای تنوع‌بخشی و دیگری برای رویکرد محافظه‌کارانه‌تر. در مقابل، پوند، ین و یوان فرصت‌های بیشتری برای بهره‌گیری از تغییرات اقتصادی و سیاست‌های پولی ایجاد می‌کنند. نکته مهم این است که هیچ ارزی در تمام شرایط بهترین انتخاب نیست. تصمیم منطقی زمانی شکل می‌گیرد که افق سرمایه‌گذاری، ریسک‌پذیری، هزینه معامله و شرایط اقتصاد ایران هم‌زمان در نظر گرفته شوند.
سوالات متداول
۱. بهترین ارز غیر از دلار برای سرمایه گذاری در سال ۱۴۰۵ چیست؟
برای بسیاری از سرمایه‌گذاران، یورو به دلیل نقدشوندگی بالا و کاربرد گسترده بین‌المللی یکی از بهترین گزینه‌ها برای تنوع‌بخشی به دلار است. با این حال، انتخاب نهایی به هدف و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار بستگی دارد.
۲. آیا فرانک سوئیس بهتر از یورو است؟
اگر هدف اصلی حفظ ارزش و کاهش ریسک باشد، فرانک سوئیس می‌تواند گزینه جذابی باشد. اما اگر نقدشوندگی و استفاده گسترده در معاملات جهانی اهمیت بیشتری داشته باشد، یورو مزیت بیشتری دارد.
۳. برای سرمایه گذاری پوند بهتر است یا یورو؟
یورو معمولا گزینه متعادل‌تری برای تنوع‌بخشی است، در حالی که پوند می‌تواند نوسان و ریسک بیشتری داشته باشد. انتخاب بین این دو به افق سرمایه‌گذاری و ریسک‌پذیری فرد بستگی دارد.
۴. آیا ین ژاپن در سال ۱۴۰۵ ارزش خرید دارد؟
تغییر سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن و افزایش نرخ بهره می‌تواند از ین حمایت کند، اما این ارز همچنان تحت تأثیر شرایط اقتصاد ژاپن و جریان سرمایه جهانی قرار دارد. بنابراین ین گزینه‌ای با پتانسیل و در عین حال ریسک قابل‌توجه است.
۵. آیا یوان چین برای سرمایه گذاری مناسب است؟
یوان می‌تواند برای تنوع‌بخشی بلندمدت جذاب باشد، به‌خصوص با توجه به نقش چین در تجارت جهانی. با این حال، مدیریت نرخ ارز توسط بانک مرکزی چین باعث می‌شود رفتار یوان با ارزهای کاملاً شناور متفاوت باشد.
۶. آیا خرید ارز برای حفظ ارزش پول در ایران مناسب است؟
ارز می‌تواند یکی از ابزارهای حفظ ارزش دارایی در برابر کاهش ارزش پول ملی باشد، اما سرمایه‌گذاری ارزی بدون ریسک نیست. بهتر است سرمایه‌گذار علاوه‌بر ارز، سایر دارایی‌ها و میزان نقدشوندگی موردنیاز خود را نیز در نظر بگیرد.
