خلاصه مطلب
خرید ارز دولتی با کارت ملی در طرح جدید بانک مرکزی با سقف ۱۰ هزار دلار برای اشخاص حقیقی واجد شرایط انجام می‌شود. متقاضیان بالای ۱۸ سال که کارت ملی دارند، می‌توانند برای دریافت این سهمیه اقدام کنند. استفاده از سهمیه ارز دولتی تنها یک بار در بازه ۳۶۵ روزه امکان‌پذیر است و متقاضی برای دریافت ارز باید معادل ریالی آن را پرداخت کند.
در حال حاضر بانک‌های ملی، ملت، تجارت، صادرات و سامان برای عرضه ارز سهمیهای معرفی شده‌اند. ثبت درخواست در بیشتر موارد از طریق شعب منتخب انجام می‌شود، اما بانک ملی امکان ثبت درخواست ۱۰ هزار ارز دولتی را به‌صورت غیرحضوری از طریق پیام‌رسان «بله» نیز فراهم کرده است.
ارز دولتی ۱۰ هزار دلاری چیست؟
ارز سهمیهای یا ارز دولتی بخشی از سیاست بانک مرکزی برای افزایش عرضه رسمی اسکناس و مدیریت بازار ارز است. در قالب طرح جدیدی که از ۱۱ مهر ۱۴۰۵ آغاز شده است، اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال می‌توانند با استفاده از کد ملی خود حداکثر ۱۰ هزار دلار ارز خریداری کنند. این طرح در پنج بانک منتخب اجرا می‌شود و متقاضیان واجد شرایط می‌توانند از مسیر تعیین‌شده توسط بانک عامل برای ثبت درخواست و دریافت اسکناس اقدام کنند.
استفاده از این سهمیه به پرداخت معادل ریالی ارز خریداری‌شده نیاز دارد و خرید کل ۱۰ هزار دلار نیز الزامی نیست؛ بنابراین هر متقاضی می‌تواند متناسب با نیاز و توان مالی خود، مقدار سهمیه موردنظر خود را خریداری کند.
یکی از نکات مهم این طرح، یک‌بار مصرف بودن سهمیه در بازه ۳۶۵ روزه است. به این معنا که هر فرد حقیقی واجد شرایط، پس از استفاده از سقف سهمیه ۱۰ هزار دلاری، تا پایان این بازه امکان استفاده مجدد از همین سهمیه را ندارد. اما نکته قابل‌توجه این است که خرید کل ۱۰ هزار دلار الزامی نیست و متقاضی می‌تواند متناسب با نیاز و توان مالی خود، مقدار کمتری ارز خریداری کند.
شرایط دریافت ۱۰ هزار دلار ارز دولتی با کارت ملی چیست؟
برای استفاده از ارز سهمیهای ۱۰ هزار دلاری، متقاضی باید چند شرط اصلی را داشته باشد. مهم‌ترین شرایط اعلام‌شده عبارت‌اند از:
| شرط | توضیحات |
| سن | حداقل ۱۸ سال تمام |
| نوع متقاضی | شخص حقیقی |
| کارت ملی | داشتن کارت ملی معتبر |
| سیم‌کارت | سیم‌کارت فعال به نام خود متقاضی |
| تعداد دفعات استفاده | یک بار در هر ۳۶۵ روز |
| سقف خرید | حداکثر ۱۰ هزار دلار |
| مراجعه | حضور شخص متقاضی در شعبه، مگر در روش‌های غیرحضوری اعلام‌شده توسط بانک عامل |
مدارک لازم برای دریافت ۱۰ هزار دلار دولتی چیست؟
برای ثبت درخواست، مهم‌ترین مدرک شناسایی کارت ملی متقاضی است. همچنین شماره تلفن همراه باید به نام همان فرد باشد تا شرط مربوط به سیم‌کارت نیز احراز شود.
بهتر است متقاضی هنگام مراجعه این موارد را همراه داشته باشد:
- اصل کارت ملی معتبر
- تلفن همراه با سیم‌کارت فعال به نام متقاضی
- حساب بانکی به نام متقاضی برای پرداخت وجه
- مبلغ ریالی موردنیاز برای خرید ارز سهمیهای
ممکن است بانک عامل برای انجام مراحل داخلی خود برخی اطلاعات یا مدارک تکمیلی را درخواست کند؛ به همین دلیل برای جلوگیری از رفت‌وآمد غیرضروری بهتر است پیش از مراجعه حضوری اطلاعیه همان بانک را بررسی کنید.
نکته مهم این است که خرید ارز به نام شخص دیگری انجام نمی‌شود و متقاضی باید برای احراز هویت و ثبت درخواست ارز دولتی، شخصاً در شعبه حاضر شود.
کدام بانک‌ها ۱۰ هزار دلار دولتی با کارت ملی می‌فروشند؟
در اجرای فعلی طرح، پنج بانک برای عرضه سهمیه ۱۰ هزار دلاری معرفی شده‌اند:
- بانک ملی
- بانک ملت
- بانک تجارت
- بانک صادرات
- بانک سامان
البته همه شعب این بانک‌ها لزوماً فروش ارز سهمیهای را انجام نمی‌دهند و مراجعه به شعب منتخب اهمیت دارد. برای نمونه، در تهران تعدادی از شعب بانک ملی از جمله شعب مرکزی، بازار، حافظ، فردوسی، سعدی، اسکان و میرداماد و همچنین صرافی ملی برای این خدمت معرفی شده‌اند.
بنابراین بهتر است پیش از مراجعه حضوری، فهرست شعب فعال بانک انتخابی بررسی شود؛ زیرا مراجعه به شعبه‌ای که در فهرست عرضه ارز سهمیهای قرار ندارد، باعث اتلاف وقت می‌شود.
قیمت ۱۰ هزار دلار دولتی چقدر است؟
قیمت ارز سهمیهای با نرخی که گاهی به‌عنوان نرخ حواله دلار در مرکز مبادله اعلام می‌شود، یکسان نیست. در طرح جدید فروش ارز دولتی، بانک مرکزی نرخ فروش اسکناس سهمیهای را به‌صورت روزانه تعیین می‌کند و مبلغ پرداختی متقاضی بر اساس نرخ همان روز محاسبه می‌شود.
در نخستین روز اجرای طرح، یعنی ۱۱ مهر ۱۴۰۵، نرخ هر دلار سهمیهای ۲۵۹ هزار تومان اعلام شد. بنابراین، متقاضی برای خرید کل سهمیه ۱۰ هزار دلاری، بدون احتساب کارمزد و هزینه‌های احتمالی، حدود ۲ میلیارد و ۵۹۰ میلیون تومان پرداخت می‌کرد.
این نرخ در روز دوم عرضه، یعنی ۱۲ مهر ۱۴۰۵، به ۲۵۷ هزار تومان کاهش یافت. بر این اساس، هزینه خرید ۱۰ هزار دلار سهمیهای در روز دوم به حدود ۲ میلیارد و ۵۷۰ میلیون تومان رسید؛ یعنی هزینه استفاده از کل سهمیه نسبت به روز نخست حدود ۲۰ میلیون تومان کمتر شد.
درنتیجه باید گفت که قیمت ارز سهمیهای ثابت نیست و برای محاسبه مبلغ موردنیاز، باید نرخ اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی در روز انجام معامله ملاک قرار گیرد. همچنین، مبالغ ذکرشده بر اساس نرخ فروش اسکناس محاسبه شده‌اند و هزینه‌های احتمالی مربوط به کارمزد یا خدمات بانکی در آن‌ها لحاظ نشده است.
مراحل دریافت ۱۰ هزار دلار دولتی چگونه است؟
فرآیند خرید ۱۰ هزار دلار با کارت ملی، با توجه به بانک انتخابی، از طریق مراجعه به شعب منتخب یا روش‌های غیرحضوری اعلام‌شده از سوی بانک انجام می‌شود:
۱. بررسی شرایط و سهمیه
ابتدا سن، کارت ملی، سیم‌کارت و سابقه استفاده از سهمیه بررسی می‌شود. اگر فرد در ۳۶۵ روز گذشته از این سهمیه استفاده نکرده باشد، طبق شرایط اعلام‌شده امکان ثبت درخواست خواهد داشت.
۲. انتخاب بانک و شعبه عرضه‌کننده
از میان پنج بانک تعیین‌شده، یکی را انتخاب کنید و شعبه‌ای را بیابید که فروش ارز سهمیهای را انجام می‌دهد. در بانک ملی، امکان ثبت درخواست غیرحضوری از طریق پیام‌رسان «بله» نیز وجود دارد.
۳. ثبت درخواست خرید
در مراجعه حضوری، متقاضی باید با در دست داشتن کارت ملی به شعبه مراجعه کرده و مقدار ارز موردنظر خود را اعلام می‌کند. در روش خرید غیرحضوری بانک ملی نیز اطلاعات موردنیاز از طریق «بله» ثبت می‌شود.
۴. پرداخت مبلغ ریالی
پس از مشخص شدن نرخ روز و مقدار ارز، معادل ریالی آن محاسبه می‌شود و متقاضی وجه موردنیاز را طبق فرآیند بانک پرداخت می‌کند.
۵. دریافت ارز
پس از تکمیل مراحل بانکی و تایید درخواست، ارز خریداری‌شده طبق فرآیند بانک عامل در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد.
آموزش خرید ۱۰ هزار دلار دولتی از بله (بانک ملی)
برای متقاضیان دریافت ارز سهمیهای از بانک ملی، امکان ثبت درخواست غیرحضوری از طریق پیام‌رسان بله نیز فراهم شده است. در این روش، ثبت اولیه درخواست بدون مراجعه مستقیم به شعبه انجام می‌شود و اطلاعات موردنیاز از طریق بخش خدمات این پیام‌رسان ثبت خواهد شد.
برای ثبت درخواست، ابتدا وارد اپلیکیشن بله شوید، در منوی «خدمات» در انتهای صفحه، بخشِ «همه خدمات» را انتخاب کنید. سپس در بخش «مالی» وارد گزینه «مدیریت بازار ارز» شوید و فرآیند ثبت درخواست را با انتخاب گزینه «شروع» آغاز کنید.
در مراحل بعد، اطلاعات هویتی و مربوط به دریافت ارز از جمله کد ملی، تاریخ تولد، بانک تحویل‌دهنده، تاریخ تحویل، استان، شعبه و مقدار ارز مورد نیاز (از ۲۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ دلار) را انتخاب کنید.
پس از تکمیل اطلاعات و مشاهده خلاصه خرید، با کلیک روی گزینه «تایید و پرداخت» به درگاه پرداخت منتقل می‌شوید.
ارز خریداری‌شده از این مسیر، طبق نرخ اعلامی فروش اسکناس در سامانه ارزی ملی (سام) محاسبه خواهد شد و دریافت آن پس از طی مراحل قانونی مشخص شده امکان‌پذیر خواهد بود.
به این نکته توجه داشته باشید که در فروش غیرحضوری، صِرف ثبت درخواست در «بله» به معنای تحویل قطعی ارز نیست. تحویل اسکناس تنها زمانی انجام می‌شود که اطلاعات در سامانه «سنا» ثبت شده باشد و متقاضی کد شناسایی فروش را ارائه کند.
آیا برای دریافت ۱۰ هزار دلار دولتی ثبت‌نام اینترنتی لازم است؟
برای این طرح، ثبت‌نام اینترنتی عمومی و یکپارچه‌ای برای تمام بانک‌های عرضه‌کننده اعلام نشده است. همان‌طور که گفته شد تنها امکان ثبت درخواست غیرحضوری از طریق پیام‌رسان «بله» برای متقاضیان بانک ملی وجود دارد.
بنابراین، اگر در سایت‌ها یا شبکه‌های اجتماعی با سامانه‌ای برای ثبت‌نام اینترنتی ارز ۱۰ هزار دلاری مواجه شدید، از واردکردن اطلاعات شخصی یا پرداخت وجه اکیدا خودداری کنید. هرگونه تغییر در شیوه ثبت درخواست یا راه‌اندازی سامانه جدید باید از طریق اطلاعیه رسمی بانک مرکزی اعلام شود و اطلاعات منتشرشده در منابع غیررسمی را مبنای اقدام قرار ندهید.
آیا قیمت دلار کارت ملی با بازار آزاد تفاوت دارد؟
بله، نرخ دلار سهمیهای با قیمت دلار در بازار آزاد یکسان نیست. در نخستین روز اجرای طرح، نرخ هر دلار سهمیهای ۲۵۹ هزار تومان و در روز دوم ۲۵۷ هزار تومان اعلام شد. بنابراین، میزان اختلاف این نرخ با بازار آزاد ثابت نیست و با تغییرات قیمت دلار در بازار تغییر می‌کند.
برای بررسی صرفه اقتصادی خرید دلار با کارت ملی، باید نرخ سهمیهای در زمان خرید با قیمت لحظه‌ای دلار در بازار آزاد مقایسه شود. البته اختلاف قیمت به‌تنهایی معیار کافی نیست و هزینه‌های احتمالی بانکی، شرایط دریافت اسکناس و تغییر نرخ تا زمان انجام معامله نیز باید در نظر گرفته شود.
آیا دریافت ۱۰ هزار دلار دولتی روی سایر سهمیه‌های ارزی اثر دارد؟
طبق اطلاعات بانک مرکزی، خرید دلار با کارت ملی مانعی برای استفاده از سایر سرفصل‌های ارزی، از جمله ارز مسافرتی، زیارتی و سایر ارزهای دولتی ضروری نیست.
با این اوصاف، دریافت سهمیه ۱۰ هزار دلاری را نباید به‌عنوان جایگزینی برای تمام انواع تأمین ارز در نظر گرفت. هر سرفصل، شرایط و ضوابط خود را دارد و استفاده از این سهمیه طبق دستورالعمل جدید انجام می‌شود.
جمع‌بندی
طرح فروش ارز دولتی ۱۰ هزار دلاری بانک مرکزی، امکان خرید حداکثر ۱۰ هزار دلار اسکناس را برای اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال فراهم کرده است. متقاضیان واجد شرایط می‌توانند از طریق بانک‌های منتخب برای دریافت سهمیه اقدام کنند. در بانک ملی نیز ثبت درخواست غیرحضوری از طریق پیام‌رسان «بله» در نظر گرفته شده است. با توجه به متغیر بودن نرخ فروش، محدودیت یک‌بار استفاده در هر ۳۶۵ روز و لزوم پرداخت معادل ریالی ارز، بررسی شرایط، نرخ روز و روش ثبت درخواست پیش از اقدام اهمیت دارد.
سوالات متداول
۱. سقف دریافت ارز دولتی با کارت ملی چقدر است؟
در طرح جدید ارز سهمیهای بانک مرکزی، هر شخص حقیقی واجد شرایط می‌تواند حداکثر ۱۰ هزار دلار با کارت ملی خریداری کند.
۲. برای دریافت ۱۰ هزار دلار دولتی چه مدرکی لازم است؟
کارت ملی معتبر از مدارک اصلی است.
۳. کدام بانک‌ها سهمیه ۱۰ هزار دلاری را عرضه می‌کنند؟
بانک‌های ملی، ملت، تجارت، صادرات و سامان در اجرای فعلی این طرح به‌عنوان بانک‌های عرضه‌کننده ارز سهمیهای معرفی شده‌اند.
۴. روش خرید ۱۰ هزار دلار دولتی چیست؟
می‌توانید با در دست داشتن کارت ملی به شعب منتخب بانک‌های تعیین‌شده مراجعه کنید. امکان خرید غیرحضوری ۱۰ هزار دلار ارز دولتی از برنامه بله برای متقاضیان بانک ملی نیز فراهم شده است.
۵. آیا برای خرید ۱۰ هزار دلار باید تمام سهمیه را خرید؟
خیر. ۱۰ هزار دلار سقف خرید است و متقاضی می‌تواند با توجه به نیاز و توان پرداخت خود، مقدار کمتری درخواست کند.
۶. آیا می‌توان از طریق بله برای دریافت ارز دولتی اقدام کرد؟
بله، بانک ملی امکان ثبت درخواست غیرحضوری ارز سهمیهای را از طریق پیام‌رسان «بله» فراهم کرده است.
۷. آیا قیمت ارز ۱۰ هزار دلاری ثابت است؟
خیر. نرخ فروش ارز سهمیهای ثابت نیست و مبلغ پرداختی بر اساس نرخ اعلام‌شده در زمان معامله محاسبه می‌شود.
