خلاصه مطلب
ارز مسافرتی به‌عنوان یکی از تسهیلات حمایتی بانک مرکزی برای کاهش هزینه‌های سفرهای خارجی، به واجدان شرایط پرداخت می‌شود. در سال ۱۴۰۵، سقف دریافت این ارز برای سفرهای هوایی ۵۰۰ یورو (یا معادل آن به سایر ارزها) و برای سفرهای زمینی، ریلی و دریایی ۳۰۰ یورو تعیین شده است که با نرخ شناور تالار دوم مرکز مبادله محاسبه می‌شود. متقاضیان پس از ثبت اطلاعات پرواز، پاسپورت و پرداخت معادل ریالی در سامانه‌های آنلاین نظیر اپلیکیشن «بله» یا سامانه «بام»، شناسه فروش دریافت کرده و در نهایت اسکناس خود را از خودپردازهای ارزی فرودگاه پس از گیت خروجی تحویل می‌گیرند.
ارز مسافرتی چیست و چه مزیتی دارد؟
ارز مسافرتی یک سهمیه حمایتی است که بانک مرکزی ایران سالی یک‌بار در اختیار مسافرانی قرار می‌دهد که قصد سفر به خارج از کشور را دارند. نرخ این ارز نسبت به بازار آزاد ارزان‌تر است. نحوه تعیین قیمت آن بر اساس فرمول‌های بانک مرکزی و بر پایه تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلا به صورت روزانه محاسبه می‌شود. اگرچه تفاوت قیمت آن با بازار آزاد همواره در حال تغییر است، اما همچنان تفاوت نرخ قابل‌توجهی وجود دارد که به کاهش هزینه‌های سفر کمک می‌کند.
شرایط لازم برای دریافت ارز مسافرتی ۱۴۰۵
برای اینکه بتوانید سهمیه ارز مسافرتی خود را در سال ۱۴۰۵ دریافت کنید، باید شرایط زیر را دارا باشید:
- شرط سنی: متقاضی باید حداقل ۱۸ سال سن داشته باشد (در روش‌های آنلاین نظیر بله و بام این شرط الزامی است).
- مالکیت سیم‌کارت و حساب: شماره تلفن همراه ثبت‌شده در اپلیکیشن و حساب بانکی پرداخت‌کننده باید دقیقاً به نام خود مسافر (شخص متقاضی) باشد.
- دفعات دریافت: هر مسافر فقط یک‌بار در سال (بازه ۳۶۵ روزه) می‌تواند از این سهمیه ارزی استفاده کند.
- اعتبار گذرنامه: گذرنامه متقاضی در زمان ثبت‌نام باید حداقل ۶ ماه اعتبار داشته باشد.
- عدم شمول افراد خاص: این ارز به افراد دوتابعیتی (مقیم خارج از کشور) و دارندگان گذرنامه‌های سیاسی یا خدمت تعلق نمی‌گیرد.
مدارک مورد نیاز دریافت ارز مسافرتی
پیش از شروع فرآیند ثبت‌نام آنلاین، مدارک زیر را آماده کنید:
- کارت ملی و شناسنامه
- گذرنامه معتبر با حداقل ۶ ماه اعتبار
- بلیط قطعی هواپیما، قطار یا اتوبوس (دارای کد رهگیری و مشخصات کامل پرواز)
- رسید پرداخت عوارض خروج از کشور
- کارت بانکی عضو شتاب به نام مسافر همراه با رمز پویا برای پرداخت آنلاین ریالی
آموزش مرحله‌به‌مرحله ثبت‌نام و دریافت ارز مسافرتی
روند دریافت ارز مسافرتی در سال ۱۴۰۵ کاملا غیرحضوری شده است و مسافران ابتدا باید درخواست خود را ثبت و وجه ریالی آن را پرداخت کنند و در نهایت اسکناس فیزیکی را در فرودگاه تحویل بگیرند. در ادامه، مراحل انجام این کار را در دو سامانه پرکاربرد بررسی می‌کنیم:
روش اول: ثبت‌نام از طریق اپلیکیشن «بله»
۱. نصب و ورود به برنامه: اپلیکیشن «بله» را روی تلفن همراه خود نصب کنید. توجه داشته باشید شماره تلفنی که با آن وارد بله می‌شوید باید با کد ملی شما همخوانی داشته باشد.
۲. ورود به بخش خدمات: از منوی پایین صفحه، وارد بخش «خدمات» شده و سپس گزینه «خدمات بانکی» و بعد از آن «ارز مسافرتی» را انتخاب کنید.
۳. تأیید تعهدنامه: توضیحات مربوط به قوانین و شرایط دریافت ارز را به دقت مطالعه کرده و دکمه «متوجه شدم» و سپس تایید تعهدنامه را بزنید.
۴. وارد کردن اطلاعات هویتی: مشخصات فردی خود شامل کد ملی و شماره پاسپورت را به دقت وارد کنید.
۵. ثبت مشخصات پرواز: تاریخ پرواز، فرودگاه خروجی (مانند فرودگاه امام خمینی) و کشور مقصد را تعیین کنید.
۶. تعیین مقدار ارز: میزان ارز درخواستی خود را (تا سقف ۵۰۰ دلار یا یورو برای پروازهای هوایی) مشخص کنید.
۷. پرداخت ریالی: پس از محاسبه معادل ریالی ارز درخواستی به نرخ روز، به درگاه پرداخت متصل خواهید شد. با استفاده از کارت بانکی به نام خودتان، مبلغ را واریز کنید.
۸. دریافت شناسه فروش: پس از پرداخت موفق، یک شناسه فروش ۱۵ رقمی به شما ارائه می‌شود. این کد را ذخیره کرده یا از صفحه آن اسکرین‌شات بگیرید.
روش دوم: ثبت‌نام از طریق سامانه «بام» بانک ملی
۱. ورود به سامانه: اپلیکیشن یا نسخه وب سامانه «بام» بانک ملی را باز کرده و وارد حساب کاربری خود شوید.
۲. انتخاب خدمات سفر: از منوی اصلی، به بخش «سایر خدمات» رفته و گزینه «ارز مسافرتی» را انتخاب کنید.
۳. ثبت درخواست: روی گزینه «درخواست ارز مسافرتی» کلیک کنید.
۴. تکمیل اطلاعات: کدملی و نام شما به صورت خودکار نمایش داده می‌شود؛ کافی است شماره گذرنامه خود را وارد کرده و توافق‌نامه کاربری را تایید کنید.
۵. اطلاعات سفر و پرداخت: مشخصات پرواز و میزان ارز درخواستی را مشخص کرده و پرداخت ریالی را از طریق حساب بانک ملی خود انجام دهید.
۶. دریافت کد پیگیری: در پایان فرآیند، کد پیگیری و شناسه فروش برای شما صادر می‌شود که ارائه آن در فرودگاه الزامی است.
نحوه تحویل گرفتن اسکناس فیزیکی در فرودگاه (مثال: فرودگاه امام خمینی)
پس از ثبت‌نام آنلاین و پرداخت وجه، برای دریافت اسکناس‌های خود در روز پرواز باید به شیوه زیر عمل کنید:
۱. دریافت کارت پرواز: ابتدا به فرودگاه مراجعه کرده، بار خود را تحویل دهید و کارت پرواز (Boarding Pass) را از ایرلاین مربوطه دریافت کنید.
۲. عبور از گیت گذرنامه: از گیت کنترل گذرنامه عبور کرده و مهر خروج را در پاسپورت خود ثبت کنید.
۳. مراجعه به خودپردازهای ارزی: پس از عبور از گیت و ورود به سالن ترانزیت (پشت گیت خروجی)، دستگاه‌های خودپرداز ارزی (معمولاً متعلق به بانک ملی یا ملت) را مشاهده خواهید کرد.
۴. کار با دستگاه خودپرداز: روی صفحه دستگاه، گزینه «ارز مسافرتی» را انتخاب کنید. کد ملی خود را وارد نمایید. شناسه فروش یا کد پیگیری ۱۵ رقمی که در زمان ثبت‌نام آنلاین دریافت کرده بودید را وارد کنید. پاسپورت خود را در محل مشخص‌شده روی دستگاه اسکن کنید.
۵. تحویل اسکناس: پس از تایید اطلاعات توسط دستگاه، اسکناس‌های دلار یا یورو به طور خودکار شمارش شده و به شما تحویل داده می‌شود.
قوانین و نکات کلیدی که باید بدانید
- محدودیت زمانی خرید: فرآیند خرید ارز مسافرتی را تنها می‌توانید در بازه حداکثر ۳ روز مانده به پرواز انجام دهید. قبل از این بازه سیستم به شما اجازه ثبت درخواست نمی‌دهد.
- قانون ابطال و انصراف: در صورتی که به هر دلیلی سفر شما لغو شد، حداکثر ۱۰ روز فرصت دارید تا با در دست داشتن مدارک به یکی از شعب ارزی بانک صادرکننده حواله مراجعه کنید تا درخواست شما ابطال شده و وجه ریالی به حسابتان عودت داده شود. در صورت عدم ابطال، سهمیه سالانه شما سوخت خواهد شد.
- ساعت کاری سامانه‌های خرید: فروش ارز مسافرتی در پلتفرم‌های آنلاین معمولا در روزهای کاری هفته (شنبه تا پنج‌شنبه) از ساعت ۷ صبح تا ۴ بعدازظهر امکان‌پذیر است.
- مراجعه شخصی متقاضی: دستگاه خودپرداز ارزی فرودگاه، اسکناس را تنها به خود شخص متقاضی (پس از اسکن پاسپورت و انطباق با کد ملی) تحویل می‌دهد؛ بنابراین حضور فیزیکی شخص مسافر الزامی است.
سوالات متداول
آیا به کودکان و افراد زیر ۱۸ سال در سفرهای خانوادگی ارز مسافرتی تعلق می‌گیرد؟
خیر، طبق قوانین جاری بانک مرکزی، دریافت ارز مسافرتی از طریق سامانه‌های آنلاین بله و بام تنها برای افراد بالای ۱۸ سال امکان‌پذیر است.
سقف سهمیه ارز مسافرتی در سال ۱۴۰۵ برای سفرهای هوایی و زمینی چقدر است؟
سقف این ارز برای سفرهای هوایی حداکثر ۵۰۰ یورو (یا معادل آن به سایر ارزها) و برای سفرهای زمینی، ریلی و دریایی حداکثر ۳۰۰ یورو است.
چه مدت قبل از تاریخ پرواز می‌توان برای خرید آنلاین ارز اقدام کرد؟
متقاضیان می‌توانند حداکثر از ۳ روز مانده به تاریخ پرواز برای ثبت درخواست و پرداخت وجه اقدام کنند.
در صورت لغو یا تعویق پرواز، چگونه می‌توان وجه پرداختی را پس گرفت؟
مسافر حداکثر ۱۰ روز فرصت دارد تا با مراجعه حضوری به شعب ارزی بانک عامل، نسبت به ابطال حواله و دریافت وجه ریالی خود اقدام کند.
۵. ارز مسافرتی در کدام بخش از فرودگاه امام خمینی تحویل داده می‌شود؟
این ارز پس از عبور از گیت کنترل گذرنامه و ثبت مهر خروج، از طریق دستگاه‌های خودپرداز ارزی مستقر در سالن ترانزیت (خروجی) فرودگاه قابل دریافت است.
