اظهارات اخیر درباره احتمال افزایش نرخ سوم بنزین و رشد قیمت بنزین آزاد از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان، بار دیگر بحث درباره نحوه اصلاح سیاستهای انرژی در کشور را داغ کرده است.
عطا بهرامی، کارشناس اقتصادی، معتقد است افزایش قیمت بنزین بدون داشتن برنامه جامع، اطلاعرسانی شفاف و سازوکار مشخص برای بازتوزیع منابع، میتواند به جای حل مشکلات اقتصادی، به بحران اجتماعی و سیاسی منجر شود.
به گفته بهرامی، تجربه سیاستهایی مانند ارز ترجیحی نشان داده است که اصلاحات ناقص و مقطعی نهتنها مشکلات موجود را برطرف نمیکند، بلکه زمینه تداوم رانت و ناکارآمدی را فراهم میسازد. او تاکید دارد هر تصمیم اقتصادی باید از مرحله طراحی تا اجرا دارای مسیر مشخص باشد تا جامعه بداند منابع حاصل از آن چگونه هزینه خواهد شد.
این کارشناس اقتصادی همچنین با انتقاد از تمرکز دولتها بر افزایش قیمت بنزین، پیشنهاد کرده اصلاحات انرژی ابتدا از بخشهایی مانند گازوئیل آغاز شود؛ چراکه این بخش با مشکلاتی مانند قاچاق، مصرف غیرمولد و هدررفت بالا مواجه است.
او معتقد است پیش از هر تغییر قیمتی باید اقداماتی مانند نوسازی ناوگان حملونقل، کاهش اتلاف انرژی و ایجاد زیرساختهای حمایتی انجام شود.
بهرامی افزود که شوک قیمتی بدون اقناع عمومی و برنامه جبرانی میتواند اعتماد عمومی را کاهش دهد. به باور او، اصلاح قیمت انرژی زمانی قابل دفاع است که مردم احساس کنند علاوه بر پرداخت هزینه بیشتر، بخشی از مشکلات ساختاری اقتصاد نیز در حال اصلاح است؛ در غیر این صورت، افزایش قیمت بنزین بیشتر شبیه شوکدرمانی خواهد بود تا یک اصلاح اقتصادی پایدار.
