افزایش تنشهای ژئوپلیتیک در روزهای اخیر بار دیگر بازار ارز ایران را تحت تأثیر قرار داده و باعث جهش نرخ دلار شده است. در جریان تحولات اخیر، قیمت دلار از محدوده ۱۷۶ هزار تومان به کانال ۱۹۴ هزار تومان رسید؛ اتفاقی که به اعتقاد کارشناسان، بیش از آنکه ناشی از عوامل اقتصادی باشد، ریشه در افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی و رشد انتظارات تورمی دارد.
به گفته کارشناسان، بازار ارز ایران علاوه بر متغیرهای اقتصادی، به شدت نسبت به تحولات ژئوپلیتیک حساس است. در شرایطی که تنشهای منطقهای افزایش مییابد، محدودیت در صادرات نفت، کاهش صادرات غیرنفتی، اختلال در حملونقل و دشوارتر شدن بازگشت ارز حاصل از صادرات، عرضه ارز را کاهش میدهد. همزمان، افزایش نااطمینانی موجب رشد تقاضا برای خرید ارز با هدف حفظ ارزش داراییها میشود و همین موضوع فشار بیشتری بر نرخ دلار وارد میکند.
حسین محمودیاصل، کارشناس اقتصادی، معتقد است کاهش سرعت تجارت از طریق بنادر و ایجاد اختلال در زنجیره صادرات و واردات، ورود ارز به کشور را با تأخیر مواجه کرده و زمینه افزایش نرخ ارز را فراهم ساخته است. به گفته او، کاهش منابع ارزی در کنار افزایش تقاضا، مهمترین عامل رشد قیمت دلار در هفتههای اخیر بوده است.
این کارشناس همچنین تأکید کرد که هرچند اقدامات بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز ضروری است، اما در شرایط افزایش ریسکهای سیاسی باید از تمامی ظرفیتهای ارزی کشور برای تأمین نیازهای وارداتی استفاده شود تا از انتقال نوسانات بازار ارز به قیمت کالاها و تشدید تورم جلوگیری شود.
به باور کارشناسان، آینده بازار ارز تا حد زیادی به روند تحولات ژئوپلیتیک وابسته خواهد بود و در صورت تداوم نااطمینانی، احتمال ادامه نوسانات قیمتی در بازار ارز همچنان وجود دارد.
