ارزش دلاری نقدینگی ایران به حدود ۸۳ میلیارد دلار رسیده؛ سطحی که بر اساس داده‌های ۲۴ سال اخیر، از نظر تاریخی کم‌سابقه است و تقریباً به سطح مرداد ۱۳۸۴ بازگشته است. این شاخص از تقسیم حجم نقدینگی ریالی بر قیمت دلار آزاد به دست می‌آید و تصویری از ارزش نقدینگی کشور با معیار دلار ارائه می‌کند.
میانگین تاریخی ارزش دلاری نقدینگی حدود ۱۴۱ میلیارد دلار بوده و باند پایین این میانگین در محدوده ۱۱۶ میلیارد دلار قرار دارد. بنابراین سطح فعلی حدود ۴۱ درصد پایین‌تر از میانگین تاریخی و نزدیک به ۲۸ درصد پایین‌تر از باند پایین است. سقف این شاخص نیز حدود ۳۵۹ میلیارد دلار در مرداد ۱۳۹۶ ثبت شده بود.
یکی از عوامل اصلی این افت، افزایش سریع نرخ ارز در دوره‌های تشدید ریسک سیاسی و ژئوپلیتیک و نااطمینانی‌ها است. در چنین شرایطی ممکن است دلار با سرعتی بیشتر از رشد نقدینگی افزایش یابد و در نتیجه، ارزش دلاری نقدینگی کاهش پیدا کند؛ پدیده‌ای که در ادبیات اقتصادی با مفهوم «بیش‌واکنشی نرخ ارز» یا Overshooting مرتبط است.
بررسی دوره‌های گذشته نیز نشان می‌دهد پس از افت این شاخص در سال‌های ۱۳۹۱، ۱۳۹۷ و ۱۳۹۹، ارزش دلاری نقدینگی در سال‌های بعد به سطوح بالاتری بازگشته است؛ هرچند شرایط هر دوره با وضعیت فعلی متفاوت بوده و این سوابق نمی‌تواند پیش‌بینی قطعی آینده باشد.
برای بازگشت از ۸۳ میلیارد دلار به کف تاریخی ۱۱۶ میلیارد دلار، این شاخص باید حدود ۴۰ درصد افزایش یابد و رسیدن به میانگین ۱۴۱ میلیارد دلاری مستلزم رشدی حدود ۷۰ درصدی است. این افزایش می‌تواند از طریق کاهش سرعت رشد دلار، رشد نقدینگی و قیمت‌های ریالی یا ترکیبی از تعدیل ارزی و تورمی اتفاق بیفتد.
