در جریان تنشهای اخیر خاورمیانه، برخلاف انتظار بسیاری از تحلیلگران، شاهد جهش فوری قیمت نفت تا سطوح بسیار بالا و اختلال گسترده در اقتصاد جهانی نبودیم.
برخی کارشناسان این موضوع را ناشی از کاهش واردات نفت چین، استفاده از ذخایر راهبردی و مدیریت تقاضا توسط پکن میدانند و معتقدند این اقدام، اثرگذاری فشار بحران ژئوپلیتیک خاورماینه بر بازار نفت را کاهش داده است.
با این حال، تحلیل دیگری این برداشت را به چالش میکشد. بر اساس این دیدگاه، افت واردات نفت چین یک تصمیم برنامهریزیشده نبود، بلکه واکنشی ناگزیر به اختلال در عرضه نفت از مسیر خلیج فارس محسوب میشد. در چنین شرایطی، چین به جای رقابت برای خرید محمولههای گرانقیمت از سایر مناطق جهان، ترجیح داد مصرف و واردات خود را کاهش دهد تا از زیان پالایشگاههایش جلوگیری کند.
کارشناسان همچنین تأکید میکنند که کاهش تقاضای چین، بحران انرژی را از بین نبرد، بلکه آن را از بازار نفت خام به بازار فرآوردههای نفتی منتقل کرد. کاهش ظرفیت پالایشی و صادرات سوخت چین موجب افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در بازارهای مهمی مانند سنگاپور و اوراسیا شد و هزینههای بحران به بخش دیگری از زنجیره انرژی انتقال یافت.
از سوی دیگر، اتکا به ذخایر استراتژیک و کاهش مصرف، راهکاری موقت است و در بلندمدت قابل تداوم نخواهد بود. در نتیجه، این دسته از تحلیلگران معتقدند شوک نفتی تنها به تعویق افتاده و در صورت تداوم بحران، احتمال بازگشت قیمت نفت به سطوح بالاتر همچنان وجود دارد.
