تکرار یک الگو؛ آیا بازارها از تشدید تنشهای ژئوپلیتیک خبر میدهند؟

بازارهای مالی در پی افزایش دوباره ریسک تشدید تنشهای ژئوپلیتیک، نشانههایی از رشد نگرانی سرمایهگذاران را بروز دادهاند. افزایش قیمت نفت و طلا در کنار افت شاخص بورس تهران و کاهش سهام آمریکا، الگویی را تداعی میکند که پیش از آغاز تنشهای ژئوپلیتیک در تیر و اسفند ۱۴۰۴ نیز مشاهده شده بود؛ هرچند این شباهت به معنای قطعی بودن وقوع تنشهای تازه نیست.
قیمت نفت برنت در دو روز معاملاتی اخیر، از ۱۰۶.۰۶ دلار به حدود ۱۱۰ دلار رسیده و نزدیک به ۴ درصد افزایش یافته است. این رشد با رفتار نفت پیش از آغاز تنشها در ژوئن ۲۰۲۵، زمانی که قیمتها حدود ۴ درصد بالا رفتند، شباهت دارد. پیش از آغاز تنشها در فوریه ۲۰۲۶ نیز نفت طی دو روز بیش از ۲ درصد رشد کرده بود.
در بازار طلا نیز اونس جهانی با افزایش از ۴٬۱۰۵.۷ دلار به ۴٬۱۶۵.۵ دلار، حدود ۱.۵ درصد رشد کرده است. پیش از آغاز دو تنش قبلی هم قیمت انس طلا طی دو روز معاملاتی حدود ۱.۹ و ۲.۱ درصد افزایش قیمت داشت.
در بازار سهام، شاخص S&P ۵۰۰ آمریکا طی دو روز اخیر حدود ۰.۸ درصد افت کرده و شاخص کل بورس تهران نیز ۲.۳ درصد کاهش یافته است. بااینحال، رفتار بورسها پیش از تنشهای ژئوپلیتیک قبلی یکسان نبود و عواملی مانند نگرانی درباره شرکتهای هوش مصنوعی و افزایش نرخ بهره نیز بر بازار آمریکا تأثیر گذاشتهاند.
شاخص تنش مرکز پژوهشهای اتاق ایران نیز از افزایش نااطمینانی حکایت دارد. در مقابل، شاخص تاکو که احتمال عقبنشینی دونالد ترامپ از مواضع تند را بررسی میکند، به بیش از ۴ واحد رسیده است؛ سطحی بیسابقه که میتواند نشاندهنده افزایش هزینههای ادامه تنش باشد.

در مجموع، بازارها از افزایش نگرانی نسبت به تشدید درگیری خبر میدهند، اما رفتار قیمتها بهتنهایی نمیتواند وقوع تنشهای تازه را پیشبینی کند. همزمان، فشارهای اقتصادی ممکن است زمینه عقبنشینی از مواضع تنشزا را فراهم کنند.



