رکورد ۵۰ ساله چاپ پول شکسته شد؛ تورم شتاب بیشتری میگیرد؟

رشد پایه پولی در نیمه نخست سال جاری به رکوردی کمسابقه رسیده است. بر اساس آمارهای پولی، در پنج ماه نخست امسال حدود ۷۶۱ همت به پایه پولی اضافه شده و این رقم را به بیش از ۲٬۹۰۰ همت رسانده است. به این ترتیب، بهطور متوسط روزانه نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان پول پرقدرت جدید وارد اقتصاد شده است.
بررسی دادههای قابل مقایسه از ابتدای دهه ۱۳۵۰ نشان میدهد پایه پولی در پنج ماه نخست امسال حدود ۳۴ درصد رشد کرده؛ رقمی که از رشد ششماهه نخست تمام سالهای موجود در این مجموعه آماری بیشتر است. البته این آمار به معنای بالاترین رشد پایه پولی در تمام تاریخ اقتصاد ایران نیست، بلکه بالاترین میزان رشد در دورهای است که دادههای قابل مقایسه آن در دسترس است.
افزایش پایه پولی لزوماً به معنای چاپ روزانه اسکناس نیست. پایه پولی شامل اسکناس و مسکوک در دست مردم و ذخایر بانکها نزد بانک مرکزی است و میتواند زمینهساز افزایش نقدینگی و خلق اعتبار شود.
یکی از عوامل مطرحشده برای رشد اخیر پایه پولی، افزایش سپرده قانونی بانکهاست؛ موضوعی که میتواند نیاز بانکها به ذخایر نزد بانک مرکزی را افزایش دهد، اما الزاماً به همان میزان نقدینگی ایجاد نمیکند.
با این حال، نگرانی اصلی به انتقال این رشد به نقدینگی مربوط میشود. رشد نقطهبهنقطه نقدینگی در مردادماه حدود ۵۴ درصد اعلام شده و همزمان تورم نقطهبهنقطه شهریور به ۸۳.۹ درصد رسیده است. تداوم این روند میتواند فشار تورمی بیشتری را در ماههای آینده ایجاد کند.




