چرا خط لوله شرق به غرب عربستان یک شریان نفتی مهم است؟

خط لوله شرقـغرب عربستان با طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر، میدانهای نفتی بزرگ شرق این کشور را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ متصل میکند. این مسیر که در دهه ۱۹۸۰ و با هدف کاهش وابستگی عربستان به مسیر دریایی خلیج فارس ساخته شد، ظرفیت انتقال حدود ۷ میلیون بشکه نفت در روز را دارد.
پیش از آغاز تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه در اسفند ۱۴۰۴، روزانه حدود ۲.۸ میلیون بشکه نفت از این خط لوله عبور میکرد، اما با اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز، آرامکو جریان انتقال را به نزدیکی ظرفیت کامل رساند. افزایش صادرات از ینبع تا ۴.۷ میلیون بشکه در روز در ژوئن، حدود ۵ درصد عرضه جهانی نفت را پوشش داد و به محدودکردن جهش قیمتها کمک کرد.
توقف یا آسیبدیدن خط لوله میتواند صادرات عربستان را با چالش جدی مواجه کند. اتفاقی که در پی حمله پهپادی به این خط لوله رخ داد. ذخایر نفت در ینبع نیز به سطوح پایینی رسیده و همین مسئله توان عربستان برای جبران اختلال از طریق این بندر را محدود میکند. تأخیر در تحویل برخی محمولههای اروپایی و احتمال ایجاد اختلال در مسیر سیدی کریر مصر، از پیامدهای این وضعیت عنوان شده است.
از سوی دیگر، طول زیاد خط لوله، حفاظت از آن را دشوار میکند. بیشتر مسیر زیر زمین قرار دارد، اما ۱۱ ایستگاه پمپاژ نقاط آسیبپذیرتری محسوب میشوند. عربستان پیشتر نیز در حملات سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۶ آسیب به ایستگاههای پمپاژ را تجربه کرده، اما توانسته جریان نفت را در مدت کوتاهی بازیابی کند.
گفتنی است یکی از علتهای باقیماندن قیمت نفت برنت در بالای سطح ۱۰۰ دلار، آسیب وارده به این خط لوله و اختلال در عرضه نفت عربستان است. هرچند، گفته میشود بخش بزرگی از این خط لوله مجدداً ظرفیت عملیاتی خود را آغاز خواهد کرد و تا ۶ هفته دیگر نیز به طور کامل در دسترس خواهد بود.



