معمای افزایش قیمت بنزین؛ ۳ سناریو پیش روی دولت

دولت در روزهای پایانی تصمیمگیری درباره نحوه مدیریت مصرف بنزین قرار دارد و سه گزینه «جیرهبندی»، «مدل کرمان» و «بنزین سرانه» را بررسی میکند.
با این حال، محمدرضا سقاب اصفهانی، معاون رئیسجمهور، تأکید کرده است که تاکنون تصمیمی برای افزایش قیمت بنزین گرفته نشده و هر طرحی که نهایی شود، چند هفته پیش از اجرا به مردم اطلاعرسانی خواهد شد.
سناریوی اول؛ جیرهبندی بدون تغییر قیمت
در این مدل، قیمت بنزین ثابت میماند اما میزان عرضه محدود میشود. به گفته سقاب اصفهانی، در صورت تأخیر در مراجعه به جایگاه، ممکن است بنزینی برای فرد باقی نماند. جزئیات نحوه تعیین سهمیه و توزیع سوخت در این مدل هنوز مشخص نشده است.
سناریوی دوم؛ مدل کرمان
در گزینه دوم، بنزین موجود میان خودروها توزیع میشود و مصرف بیش از سهم تعیینشده با «قیمت تمامشده» عرضه خواهد شد. این مدل شباهتی به طرح متوقفشده کرمان دارد؛ هرچند «مدل کرمان» عنوان رسمی این برنامه نیست. رقم قیمت تمامشده نیز هنوز اعلام نشده است.
سناریوی سوم؛ بنزین سرانه
در این سناریو، سهمیه از خودرو به فرد منتقل میشود. حدود ۳۰ میلیون لیتر بنزین روزانه برای حملونقل عمومی و بر اساس پیمایش اختصاص مییابد و حدود ۹۰ میلیون لیتر دیگر میان افراد توزیع خواهد شد. میزان سهم هر فرد و جزئیات استفاده از آن هنوز مشخص نیست.
کسری بنزین؛ دلیل اصلی تغییر سیاست
ایران اکنون روزانه حدود ۱۳۵ میلیون لیتر بنزین مصرف میکند، در حالی که تولید داخلی حدود ۱۲۱ میلیون لیتر است و کسری ۱۴ میلیون لیتری از طریق واردات جبران میشود. پیشبینی میشود مصرف تا پایان سال به ۱۳۹ تا ۱۴۴ میلیون لیتر برسد و کسری روزانه به حدود ۱۸ تا ۲۳ میلیون لیتر افزایش یابد.
دولت در حالی به دنبال صفر کردن واردات بنزین است که منابع ارزی واردات میتواند برای دارو و کالاهای اساسی استفاده شود. با این حال، فعلاً تصمیم نهایی درباره مدل اجرا و قیمت بنزین اعلام نشده است.




