تازهترین آمار تراکنشهای کارتهای بانکی نشان میدهد که بازار مصرف ایران در خردادماه با افت محسوسی روبهرو شده است؛ موضوعی که از کاهش قدرت خرید خانوارها و فشار تورم بر هزینههای روزمره حکایت دارد.
بر اساس دادههای منتشرشده، تعداد تراکنشهای کارتهای بانکی از حدود ۴ میلیارد و ۷۹۱ میلیون مورد در اردیبهشت به ۴ میلیارد و ۶۸۸ میلیون مورد در خرداد کاهش یافته است. این یعنی تنها در فاصله یک ماه، بیش از ۱۰۳ میلیون تراکنش کمتر در شبکه بانکی ثبت شده است.
در عین حال، مقایسه آمار خرداد امسال با مدت مشابه سال گذشته تصویر متفاوتی را نشان میدهد. اگرچه تعداد تراکنشها تنها حدود ۴ درصد افزایش یافته، اما ارزش ریالی خریدها بیش از دو برابر شده و از ۱٬۶۴۱ هزار میلیارد تومان به ۳٬۳۶۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. این اختلاف چشمگیر نشان میدهد که رشد هزینهها عمدتاً ناشی از افزایش قیمت کالاها و خدمات بوده و نه افزایش حجم خرید مردم.
میانگین مبلغ هر تراکنش نیز این موضوع را تأیید میکند. متوسط ارزش هر بار کارت کشیدن از ۳۶۴ هزار تومان در خرداد سال گذشته به حدود ۷۱۸ هزار تومان در خرداد امسال رسیده که رشدی نزدیک به ۹۷ درصد را نشان میدهد. به بیان دیگر، خانوارها برای خرید کالاهای مشابه نسبت به سال قبل تقریباً دو برابر هزینه پرداخت میکنند، بدون آنکه لزوماً کالا یا خدمات بیشتری دریافت کنند.
از منظر استانی نیز وضعیت چندان امیدوارکننده نیست. گزارشها نشان میدهد تنها استانهای لرستان، گیلان و آذربایجان شرقی رشد ماهانه تراکنشها را تجربه کردهاند و سایر استانها با کاهش مواجه بودهاند. سیستان و بلوچستان بیشترین افت ماهانه را ثبت کرده و زنجان نیز با سقوط ۵۳ درصدی تعداد تراکنشها نسبت به خرداد سال گذشته، یکی از نگرانکنندهترین عملکردها را در میان استانهای کشور به ثبت رسانده است؛ آماری که میتواند نشانهای از تضعیف تقاضای مصرفکنندگان و تشدید رکود در برخی مناطق باشد. گفتنی است قیمت دلار هم در ماه قبل از مرز ۱۹۰ هزار تومان عبور کرد که نشاندهنده تشدید فشارهای تورمی است.
