در حالی که برخی تحلیلها پیشبینی میکردند قیمت نفت پس از تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه به ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد، این اتفاق رخ نداد.
با این حال، برخی جریانها تلاش میکنند با انتشار روایتهای نادرست، دلیل فاصله گرفتن قیمت نفت از این پیشبینیها را توضیح دهند. دو ادعای اصلی مطرحشده این است که تنگه هرمز هیچگاه به طور واقعی بسته نشده و همچنین چین با کاهش واردات نفت مانع جهش قیمتها شده است؛ ادعاهایی که دادههای رسمی آنها را تأیید نمیکنند.
بررسی آمار صادرات کشورهای منطقه نشان میدهد اختلال در تردد نفتکشها در تنگه هرمز جدی بوده است. صادرات نفت عراق در آوریل ۲۰۲۶ تقریباً به صفر رسید که نشاندهنده توقف شدید جریان صادرات این کشور از مسیر خلیج فارس است.
همچنین دادههای صادرات انرژی قطر نشان میدهد ارزش صادرات این کشور در مارس ۲۰۲۶ به شدت کاهش یافت و عملاً به صفر نزدیک شد. این آمارها تأیید میکنند که محدودیت در مسیر انتقال نفت، عامل مهمی در شوک بازار بوده است.
در بخش دیگری از تحلیلها، کاهش قیمت نفت به نقش چین نسبت داده شده است؛ اما دادههای منطقهای نشان میدهد این موضوع تنها به چین محدود نبوده است. چین، ژاپن و کره جنوبی که دارای ذخایر بزرگ نفتی بودند، در دوره اوج بحران بخشی از ذخایر خود را مصرف کردند و واردات نفت را کاهش دادند. این کشورها با استفاده از ذخایر موجود توانستند فشار ناشی از اختلال عرضه را مدیریت کنند.
چین در این میان یک مورد استثنایی نبود. این کشور نیز مانند سایر اقتصادهای بزرگ آسیایی از ذخایر نفتی خود استفاده کرد، اما هدف اصلی آن کمک به کنترل قیمت جهانی نفت نبود، بلکه مدیریت امنیت انرژی داخلی بود. ژاپن و کره جنوبی نیز در همین مسیر حرکت کردند و با کاهش برداشت از بازار، اثر شوک عرضه را تعدیل کردند.
در مقابل، هند شرایط متفاوتی داشت. این کشور ذخایر نفتی مشابه چین، ژاپن و کره جنوبی نداشت و به همین دلیل مجبور شد واردات خود را ادامه دهد. هند توانست بخشی از نیاز خود را از طریق واردات نفت روسیه و استفاده از معافیتهای تحریمی آمریکا تأمین کند.
در مجموع، کاهش قیمت نفت از سقف حدود ۱۲۵ دلار نتیجه یک عامل واحد مانند اقدام چین نبود، بلکه حاصل واکنش هماهنگ کشورهای دارای ذخایر، کاهش تقاضا و سازگاری بازار با شوک عرضه بود. دادههای مربوط به قطر، عراق، چین، ژاپن، هند و کره جنوبی نشان میدهد بازار نفت بیش از آنکه تحت تأثیر یک کشور خاص باشد، نتیجه رفتار جمعی بزرگترین مصرفکنندگان و تولیدکنندگان انرژی بوده است.
