در نخستین روز معاملاتی هفته، بازار ارز با افزایش قابل توجه قیمت دلار آغاز به کار کرد؛ بهطوریکه نرخ دلار نسبت به آخرین معاملات پیش از تعطیلات حدود ۹ هزار تومان رشد کرد و به محدوده ۱۶۵ هزار تومان رسید. همچنین امروز و در دومین روز معاملاتی هفته نیز دلار وارد کانال ۱۷۰ هزار تومان شد. این اتفاق نشان میدهد که اثر روانی ناشی از اخبار مثبت سیاسی و تفاهمهای اخیر تا حد زیادی تخلیه شده و اکنون معاملهگران بیش از گذشته به متغیرهای بنیادی و ریسکهای جدید توجه دارند. بررسی تحولات اخیر نشان میدهد سه عامل اصلی در شکلگیری این روند صعودی نقش داشتهاند.
بازگشت ریسکهای سیاسی به بازار ارز
اگرچه در روزهای گذشته توافقهای سیاسی و اخبار مربوط به کاهش تنشها امیدهایی را در بازار ایجاد کرده بود، اما تشدید دوباره درگیریها در منطقه و وقوع حملات در اطراف مسیر راهبردی تنگه هرمز، فضای احتیاط را به بازار بازگرداند. همین موضوع باعث شد تقاضا برای داراییهای امن افزایش یابد و نرخ ارز به سرعت واکنش نشان دهد. همزمان، قیمت تتر در روزهای تعطیل تا محدوده ۱۶۸ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافت و سپس بین ۱۶۴ هزار و ۸۰۰ تا ۱۶۷ هزار و ۷۰۰ تومان نوسان کرد؛ رفتاری که نشاندهنده حساسیت بالای فعالان بازار نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی است. همچنین، با افزایش این تنشها در شب گذشته، تتر به بالای ۱۷۰٬۰۰۰ رسید.
قدرت گرفتن دلار جهانی و افت بازارهای کالایی
در بازارهای بینالمللی نیز شاخص دلار آمریکا برای دومین هفته متوالی روند صعودی خود را حفظ کرد و از زمان آخرین نشست فدرال رزرو حدود ۲ درصد افزایش یافت. رشد ارزش دلار، فشار مضاعفی بر بازار کالاها وارد کرد؛ زیرا افزایش ارزش این ارز، خرید کالاهای دلاری را برای سرمایهگذاران گرانتر میکند. در نتیجه، بهای انس طلا برای نخستین بار از ماه اکتبر سال گذشته به زیر مرز روانی ۴ هزار دلار سقوط کرد و تا سطح ۳٬۹۶۶ دلار، پایینترین قیمت هفت ماه اخیر، عقب نشست. در حال حاضر نیز قیمت جهانی طلا کمی بیش از ۴ هزار دلار است. همچنین با افزایش تردد نفتکشها در تنگه هرمز و کاهش نگرانیها درباره عرضه نفت، قیمت نفت برنت نیز از محدوده ۸۱ دلار به حوالی ۷۱ دلار در هر بشکه کاهش یافت.
سیاست انقباضی فدرال رزرو و فشار فروش طلا
عامل سوم به سیاستهای پولی آمریکا بازمیگردد. تازهترین آمارها نشان میدهد شاخص PCE به ۴.۱ درصد رسیده که همچنان فاصله قابل توجهی با هدف تورمی فدرال رزرو دارد. به همین دلیل، مقامهای این نهاد بر ادامه سیاست نرخ بهره بالا تأکید کردهاند. از سوی دیگر، نوسانات شدید بازار سهام آمریکا موجب شد بخشی از سرمایهگذاران برای جبران زیان و تأمین نقدینگی، اقدام به فروش داراییهای سودده از جمله طلا کنند. این فشار فروش نیز افت بیشتر قیمت فلز زرد را رقم زد و همزمان بر انتظارات فعالان بازار ارز اثر گذاشت.
در مجموع، افزایش دوباره تنشهای سیاسی، تقویت دلار در بازارهای جهانی و تداوم سیاستهای انقباضی فدرال رزرو، سه محرک اصلی نوسانات اخیر بازار ارز به شمار میروند؛ عواملی که در صورت تداوم، میتوانند همچنان بر روند قیمت دلار و سایر بازارهای مالی اثرگذار باشند.
