بازار سرمایه ایران بعد از بازگشایی در دوره پس از جنگ، یکی از پرشتابترین دورههای رشد خود را تجربه کرد. شاخص کل بورس تهران در این مدت حدود ۳۹ درصد افزایش یافته و از محدوده ۳.۷ میلیون واحد به بیشتر از ۵.۱ میلیون واحد رسید. این رشد عمدتاً به دلیل ارزندگی بالای سهام و عقبماندگی بازار سرمایه نسبت به سایر بازارهای دارایی رخ داد، اما تحلیلگران معتقدند ادامه این روند در ماههای آینده با چالشها و موانعی روبهرو خواهد بود.
اولین عامل موثر بر آینده بورس، وضعیت بازار ارز و نتایج تفاهم میان ایران و آمریکا عنوان میشود. بر اساس این تحلیل، تعلیق تحریمهای فروش نفت و تراکنشهای مالی مرتبط در دوره مذاکرات ۶۰ روزه، امکان افزایش صادرات نفت ایران و فروش آن به مشتریان متنوعتر را فراهم کرده است. همچنین دسترسی به بخشی از منابع مالی مسدودشده و فروش ذخایر نفتی شناور میتواند عرضه ارز را تقویت کند. در چنین شرایطی انتظار میرود بانک مرکزی توان بیشتری برای مدیریت بازار ارز داشته باشد و نرخ دلار در کوتاهمدت در محدوده فعلی تثبیت شود. این موضوع اگرچه به ثبات اقتصادی کمک میکند، اما میتواند از شدت رشد اسمی بازار سهام که معمولاً از افزایش نرخ ارز تأثیر میپذیرد، بکاهد.
دومین عامل، سیاست پولی و روند نقدینگی است. رشد نقدینگی در ماههای پایانی سال گذشته به سطوح بسیار بالایی رسیده بود، اما با تغییرات اخیر در سیاستهای پولی و دسترسی احتمالی بانک مرکزی به منابع ارزی، انتظار میرود روند رشد نقدینگی کنترل شود. از سوی دیگر، کاهش انتظارات تورمی و احتمال افت نرخ تورم ماهانه در تابستان میتواند جذابیت سرمایهگذاری در برخی بازارها را نسبت به گذشته تغییر دهد.
عامل سوم به کسری بودجه دولت و انتظارات تورمی مربوط میشود. در سالهای گذشته، تأمین مالی کسری بودجه از مسیرهای تورمزا یکی از محرکهای رشد قیمت داراییها از جمله سهام بود. با این حال، برآوردها نشان میدهد درآمدهای نفتی حاصل از شرایط جدید میتواند بخش مهمی از کسری بودجه دولت را پوشش دهد و در نتیجه فشار تورمی را کاهش دهد. مهار انتظارات تورمی نیز ممکن است از سرعت رشد بازار سرمایه در کوتاهمدت بکاهد.
در نهایت، عملکرد واقعی شرکتهای بورسی بهعنوان مهمترین متغیر بنیادی بازار مورد توجه قرار دارد. اگرچه گزارشهایی درباره ازسرگیری فعالیت کارخانهها و بازگشت ظرفیت تولید پس از جنگ منتشر شده، اما هنوز مستندات مالی و عملیاتی شرکتها این موضوع را تأیید نکردهاند. گزارشهای ماهانه خرداد و تیر و همچنین صورتهای مالی سهماهه میتوانند تصویر دقیقتری از وضعیت سودآوری شرکتها ارائه دهند و مسیر آینده بورس را مشخص کنند.
در مجموع، هرچند بورس تهران پس از جنگ رشد چشمگیری را ثبت کرده است، اما تداوم این روند در تابستان به عواملی همچون ثبات نرخ ارز، کنترل نقدینگی، وضعیت کسری بودجه و عملکرد واقعی شرکتهای بورسی وابسته خواهد بود.
