گسترش خریدهای اعتباری در سالهای اخیر، برای بسیاری از خانوارهای مزدبگیر دیگر یک انتخاب برای مدیریت بهتر هزینهها نیست، بلکه به راهی اجباری برای تأمین نیازهای روزمره تبدیل شده است.
در شرایطی که قیمت دلار به بالای ۱۸۵٬۰۰۰ دلار رسیده و حقوق بسیاری از کارگران و حقوقبگیران پیش از رسیدن به نیمه ماه به پایان میرسد، اعتبارهای خرد پلتفرمی برای خرید خوراک، کرایه رفتوآمد، دارو و حتی هزینههای درمانی مورد استفاده قرار میگیرد.
پلتفرمهای اعتباری در ظاهر بخشی از کمبود نقدینگی خانوارها را جبران میکنند، اما منتقدان معتقدند این سازوکار در بسیاری از موارد تنها فشار معیشتی امروز را به ماههای آینده منتقل میکند. بهویژه آنکه کارمزدها، محدودیت خرید از فروشگاههای طرف قرارداد و جریمههای تأخیر نیز میتواند هزینه نهایی زندگی را افزایش دهد.
روایتها نشان میدهد خرید اقساطی دیگر محدود به کالاهای بادوام و گرانقیمت نیست. یک کارمند ۳۵ ساله گفته ماهانه از اعتبار پلتفرمها برای کرایه رفتوآمد و خرید یک وعده غذای کوچک استفاده میکند. در نمونهای دیگر، یک مادر سرپرست خانوار اعلام کرده بخش قابلتوجهی از درآمد ماهانهاش صرف اجاره و بازپرداخت اقساط میشود و همین مسئله او را وارد چرخهای دائمی از بدهی کرده است.
این روند در میان جوانان و افراد دارای درآمد ناپایدار نیز گسترش یافته است؛ بهطوریکه برخی حتی خرید کتاب و غذای روزمره را بهصورت قسطی انجام میدهند. از سوی دیگر، افزایش جریمههای تأخیر میتواند بدهی خانوارها را سنگینتر کند.
بر اساس متن گزارش، افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی هزینه خوراکیها در یک سال، در کنار رشد محدود دستمزدها و شکاف میان هزینه سبد معیشت و درآمد کارگران، از عوامل اصلی رویآوردن خانوارها به خرید اعتباری است. در نتیجه، خرید قسطی برای بخشی از جامعه به نشانهای از بحران بزرگتر کاهش قدرت خرید و وابستگی فزاینده به درآمد آینده تبدیل شده است.
