کاهش واردات نفت خام چین در سال جاری تنها به محدودیت عرضه یا افت حجم صادرات مربوط نمیشود؛ بلکه چالش اصلی، دسترسی به نفتی با کیفیت و مشخصات فنی موردنیاز پالایشگاههای این کشور است.
همه انواع نفت خام یکسان نیستند و همین موضوع یکی از مهمترین تحولات فعلی بازار نفت را توضیح میدهد. بخش عمده پالایشگاههای چین برای فرآوری نفت خام «ترش متوسط» طراحی شدهاند؛ نفتی که عمدتاً از کشورهای حوزه خلیج فارس مانند عربستان سعودی، عراق، کویت، ایران و عمان تأمین میشود.
به همین دلیل، هرگونه اختلال در عبور نفتکشها از تنگه هرمز، تأمین خوراک پالایشگاههای چین را با مشکل مواجه میکند. اگرچه ممکن است منابع جایگزین در بازار وجود داشته باشد، اما بسیاری از آنها از نظر کیفیت و ویژگیهای فنی با تجهیزات پالایشگاهی چین سازگار نیستند. علاوه بر این، افزایش هزینههای حملونقل، بیمه و تغییر مسیر کشتیها نیز فرآیند جایگزینی نفت را دشوارتر کرده است.
در مقابل، آمریکا از انعطاف بیشتری برخوردار است. پالایشگاههای ساحل خلیج مکزیک توانایی فرآوری انواع نفت خام سنگین و پیچیده، از جمله نفت ونزوئلا، را دارند و در صورت افزایش صادرات این کشور، گزینههای بیشتری برای تأمین خوراک پالایشگاههای آمریکایی فراهم خواهد شد.
این تفاوت نشان میدهد که آسیبپذیری چین در برابر تنشهای ژئوپلیتیک تنها به حجم عرضه نفت محدود نیست، بلکه وابستگی به نوع خاصی از نفت خام، ریسک بیشتری برای امنیت انرژی این کشور ایجاد کرده است. در بازار جهانی نفت، کیفیت نفت به اندازه میزان عرضه، در تعیین مسیر تجارت و قیمتها اهمیت دارد.
گفتنی است قیمت نفت برنت در حال حاضر در محدوده ۸۷ الی ۸۸ دلار قرار دارد.
