امسال شیوه عرضه ارز اربعین نسبت به سالهای گذشته تغییر کرده است. این ارز که با دینار عراق موجود در بازار آزاد تفاوت قیمتی چشمگیری دارد؛ برخلاف گذشته توسط بانکها و صرافیهای مجاز توزیع میشود. به عبارت دقیقتر قبلا بانک مرکزی ارز اربعین را با نرخ ترجیحی عرضه میکرد، اما الان بانکها و صرافیها دینار عراق را از منابع ارزی خود و با نرخ توافقی میفروشند.
هدف این تغییر، کاهش رانت و جلوگیری از سوءاستفاده از اختلاف قیمت ارز دولتی و بازار آزاد است؛ چراکه در سه سال گذشته بیش از ۱.۱ میلیون نفر ارز اربعین دریافت کردند اما سفری انجام ندادند. هرچند نرخ اولیه عرضه با انتقادهایی همراه شد، بانک مرکزی اعلام کرده مابهالتفاوت پرداختی خریداران اولیه بازگردانده میشود و سیاست جدید، منابع ارزی را به زائران واقعی اختصاص میدهد.
علاوه بر این هرچند سازمان هواپیمایی کشوری سقف قیمت بلیت پروازهای اربعین را برای مسیرهای نجف و بغداد اعلام و شرکتهای هواپیمایی را به عرضه بلیت با نرخهای مصوب ملزم کرده است، بررسی سامانههای فروش نشان میدهد هنوز بلیتها با این قیمتها عرضه نشدهاند.
این موضوع باعث سردرگمی زائران و نگرانی از شکلگیری بازار غیررسمی شده است. سازمان هواپیمایی تأکید کرده فروش باید فقط از مسیرهای رسمی انجام شود، سامانهها بهصورت ۲۴ ساعته در دسترس باشند و هرگونه اخلال یا دریافت وجه اضافی تخلف محسوب میشود. انتظار میرود شرکتهای هواپیمایی هرچه سریعتر ظرفیت پروازها را با نرخهای مصوب عرضه کنند.
گفتنی است بر اساس آخرین آمار، بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر برای سفر اربعین در سامانه سماح ثبتنام کردهاند و روند ثبتنام همچنان ادامه دارد. طبق آمارهای منتشرشده، ۵۸ درصد ثبتنامکنندگان آقا و ۴۲ درصد بانوان هستند و استانهای تهران، خراسان رضوی و خوزستان بیشترین متقاضیان را به خود اختصاص دادهاند.
