معمای بازار نفت؛ چرا با افزایش صادرات خاورمیانه، قیمتها پایین نمیآیند؟

بازار جهانی نفت با معمایی غیرمنتظره روبهرو شده است؛ درحالیکه صادرات نفت خاورمیانه از اوایل سپتامبر افزایش یافته و بخشی از اختلالات عرضه جبران شده، قیمت نفت برنت حدود ۲۰ درصد رشد کرده و به ۱۱۴ دلار در هر بشکه رسیده است. نشریه اکونومیست در گزارشی سه عامل اصلی این تناقض را بررسی کرده است.
نخستین عامل، بازگشت تقاضای چین است. پکن در ماههای ابتدایی تنشهای ژئوپلیتیک با کاهش واردات نفت خام از ذخایر خود استفاده کرد، اما با تغییر سیاستها و افزایش مجدد خرید، بخش قابلتوجهی از نفت اضافی خاورمیانه را جذب بازار کرد.
دومین عامل، افزایش چشمگیر هزینه حملونقل و بیمه نفتکشهاست. عبور از مسیرهای پرخطر خلیج فارس و انتقال محمولهها میان کشتیها هزینه تحویل نفت را افزایش داده است. بر این اساس، سهم حملونقل از قیمت نهایی نفت برای خریداران چینی از ۴ تا ۷ درصد پیش از بحران به ۲۵ تا ۳۰ درصد رسیده است.
سومین عامل، نگرانی از تشدید دوباره تنشها و اختلال در عرضه است. به برآورد جیپی مورگان، قیمت نفت حدود ۲۰ دلار بالاتر از ارزش منصفانه قرار دارد که بخشی از آن ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیک است.
چشمانداز بازار نیز به تصمیمات واشنگتن وابسته است. کاهش تنشهای ژئوپلیتیک میتواند به افت سریع قیمتها منجر شود، اما در صورت افزایش تنشهای ژئوپلیتیک، احتمال جهش نفت به محدوده ۱۳۰ تا ۱۴۰ دلار وجود دارد.



