خلاصه مطلب
ارز دولتی به ارزهایی گفته میشود که برای نیازهای مشخص و تحت ضوابط بانک مرکزی و مرکز مبادله ارز و طلای ایران در اختیار متقاضیان قرار میگیرد. این ارز یک نوع واحد ندارد و در سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران، برای نیازهای مختلفی مانند ارز تجاری، ارز خدماتی و ارز مسافرتی سرفصلهای متفاوتی تعریف شده است.
در کنار این موارد، در جدیدترین طرح بانک مرکزی در شهریور ۱۴۰۵، نوع دیگری از ارز دولتی با عنوان «ارز سهمیهای» یا «خرید دلار با کارت ملی» برای اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال در نظر گرفته شده است. سقف خرید این سهمیه تا ۱۰۰۰ دلار اعلام شده است که نرخ آن روزانه و متناسب با شرایط بازار تعیین میشود. در این مطلب ابتدا مفهوم ارز دولتی و انواع آن را توضیح میدهیم، سپس شرایط و مدارک لازم برای دریافت ارز دولتی را بررسی میکنیم و در ادامه نحوه ثبت درخواست در سامانههای ارزی و روش خرید دلار با کارت ملی را توضیح خواهیم داد.
ارز دولتی چیست؟
ارز دولتی یک اصطلاح کلی است که به ارزهایی گفته میشود که با نرخ و ضوابط اعلامی نهادهای رسمی، عمدتاً بانک مرکزی، در اختیار متقاضیان قرار میگیرد. این ارزها با هدف تأمین نیازهای ارزی شهروندان و ساماندهی تقاضا در شبکه رسمی عرضه میشوند.
ارز دولتی برخلاف ارز آزاد، مشمول شرایط، سقف، مدارک و ضوابط مشخص است و فرآیند دریافت آن از طریق سامانههای رسمی یا بانکهای عامل انجام میشود.
همه ارزهای دولتی یک کاربرد ندارند. برای مثال، فردی که برای سفر خارجی به ارز نیاز دارد باید سراغ ارز مسافرتی برود، دانشجو باید از مسیر ارز دانشجویی اقدام کند و زائر اربعین در صورت فعال بودن طرح، امکان دریافت ارز زیارتی را خواهد داشت.
مرجع اصلی برای مشاهده خدمات و سرفصلهای ارزی، مرکز مبادله ارز و طلای ایران است. در بخش خدمات این مرکز، سه گروه مهم یعنی ارز تجاری، ارز خدماتی و ارز مسافرتی تعریف شدهاند که هرکدام شرایط و کاربرد متفاوتی دارند.
علاوهبر این خدمات، در سال ۱۴۰۵ طرح فروش اسکناس ارز با کارت ملی نیز اجرا شده است. در این طرح، اشخاص حقیقی ایرانی مقیم بالای ۱۸ سال میتوانند در چارچوب سهمیه تعیینشده، دلار یا معادل آن را از شعب منتخب بانکی دریافت کنند. برخلاف ارز مسافرتی، دانشجویی یا درمانی، خرید ارز دولتی با کارت ملی وابسته به داشتن بلیت، پذیرش دانشگاه یا هدف درمانی نیست. قیمت ارز سهمیهای ثابت نیست و صورت روزانه تعیین میشود. در شهریور ۱۴۰۵، نرخ پایهای که برای شروع عرضه ارز سهمیهای با کارت ملی اعلام شد ۱۹۵ هزار تومان بود و در روزهای بعد نرخ فروش در برخی شعب به حدود ۲۱۲ هزار تومان رسید.
معرفی سامانه ثبت نام خرید دلار و ارز دولتی
برای بررسی انواع نیازهای ارزی، نخستین مرجع مراجعه، سایت مرکز مبادله ارز و طلای ایران به نشانی ice.ir است. این سامانه اطلاعات مربوط به خدمات ارزی و مسیرهای تأمین ارز را ارائه میکند.
در بخش خدمات ارزی سامانه مرکز مبادله، سه عنوان اصلی دیده میشود:
ارز تجاری
ارز تجاری بیشتر برای نیازهای مرتبط با فعالیتهای تجاری و اقتصادی، بهویژه واردات و صادرات، استفاده میشود. متقاضیان این بخش عمدتاً اشخاص حقوقی و فعالان اقتصادی هستند و تأمین ارز آنها بر اساس ثبت سفارش، اسناد تجاری و مقررات مربوط به تجارت خارجی انجام میشود.
ارز خدماتی
ارز خدماتی برای پرداخت هزینههایی استفاده میشود که ماهیت تجاری و وارداتی ندارند؛ برای مثال هزینه درمان، تحصیل، مأموریت، آزمونهای بینالمللی، نمایشگاهها، خدمات کنسولی و برخی هزینههای علمی و پژوهشی. دریافت این ارز منوط به قرار گرفتن نیاز متقاضی در یکی از سرفصلهای مصوب و ارائه مدارک مربوط به همان سرفصل است. مقررات بانک مرکزی، برای ارز خدماتی سرفصلهای مشخصی تعریف کرده است.
ارز مسافرتی
ارز مسافرتی مخصوص افرادی است که قصد خروج از کشور دارند و برای دریافت آن باید شرایط و مدارک مربوط به سفر را ارائه کنند. سقف و شیوه پرداخت این ارز با ارز سهمیهای کارت ملی یکسان نیست و نباید این دو را با یکدیگر اشتباه گرفت. ارز مسافرتی بر اساس اطلاعات سفر و مقررات اعلامشده از سوی بانک مرکزی و مرکز مبادله پرداخت میشود.
ارز دولتی برای چه مواردی قابل دریافت است؟
یکی از مهمترین بخشهای نظام ارز خدماتی، فهرست سرفصلهایی است که بانک مرکزی برای آنها امکان تأمین ارز را در نظر گرفته است. در مقررات ارزی، ۵۹ سرفصل خدماتی غیربازرگانی تعریف شده که طیف گستردهای از نیازهای درمانی، آموزشی، پژوهشی، مسافرتی، حملونقل و خدمات بینالمللی را پوشش میدهد. فهرست این سرفصلها عبارت است از:
۱. ارز درمانی
۲. ارز مأموریت ثابت (بلندمدت)
۳. ارز مأموریت غیرثابت (کوتاهمدت)
۴. ارز دانشجویی (بورسیه)
۵. ارز دانشجویی (غیربورسیه)
۶. هزینه فرصت مطالعاتی اعضای هیأت علمی
۷. هزینه فرصت تحقیقاتی دانشجویان
۸. حق عضویت و ثبتنام در سازمانها، مجامع بینالمللی و محافل علمی بخش دولتی
۹. حق عضویت و ثبتنام در سازمانها، مجامع بینالمللی و محافل علمی بخش غیردولتی
۱۰. هزینه چاپ مقالات علمی در خارج از کشور بخش دولتی
۱۱. هزینه چاپ مقالات علمی در خارج از کشور بخش غیردولتی
۱۲. هزینه برپایی، مشارکت یا اجاره غرفه در نمایشگاههای خارج از کشور بخش دولتی
۱۳. هزینه برپایی، مشارکت یا اجاره غرفه در نمایشگاههای خارج از کشور بخش غیردولتی
۱۴. حقالوکاله، هزینه دادرسی و محکومبه در دعاوی خارجی بخش دولتی
۱۵. اصل، سود و عواید حاصل از سرمایهگذاری خارجی در داخل کشور
۱۶. هزینه فدراسیونها و باشگاههای ورزشی
۱۷. هزینه کمیته ملی المپیک و پارالمپیک
۱۸. هزینه دفاتر، مدارس و سفارتخانههای خارج از کشور
۱۹. اجاره و اشتراک شبکههای اطلاعاتی و بازاریابی دیجیتال بخش دولتی
۲۰. اجاره و اشتراک شبکههای اطلاعاتی و بازاریابی دیجیتال بخش غیردولتی
۲۱. هزینه انتشار نشریات خارجی
۲۲. هزینه برگزاری همایشهای بینالمللی و اعطای جوایز بخش دولتی
۲۳. هزینه برگزاری همایشهای بینالمللی و اعطای جوایز بخش غیردولتی
۲۴. انجام آزمایشهای علمی و فنی بخش دولتی
۲۵. انجام آزمایشهای علمی و فنی بخش غیردولتی
۲۶. انتشار آگهی در خارج از کشور بخش دولتی
۲۷. انتشار آگهی در خارج از کشور بخش غیردولتی
۲۸. دریافت گواهیهای بینالمللی بخش دولتی
۲۹. دریافت گواهیهای بینالمللی بخش غیردولتی
۳۰. خرید امتیاز پخش فیلم
۳۱. دریافتهای ماهوارهای و ارتباطی
۳۲. هزینه سیستم ارتباطی سوئیفت مؤسسات اعتباری
۳۳. هزینه بیمه اتکایی شرکتهای بیمه ایرانی
۳۴. حق بیمه هواپیمای ایرانی
۳۵. حق بیمه کشتی ایرانی
۳۶. حمل، ترانزیت و توزیع محمولههای پستی بینالمللی شرکت ملی پست
۳۷. حمل، ترانزیت و توزیع محمولههای پستی بینالمللی شرکتهای مجاز
۳۸. هزینه صندوق ضمانت صادرات ایران
۳۹. برگزاری آزمونهای بینالمللی توسط بخش دولتی در داخل کشور
۴۰. برگزاری آزمونهای بینالمللی توسط بخش غیردولتی در داخل کشور
۴۱. ثبتنام شرکت در امتحانات و مسابقات علمی و تخصصی داخل و خارج کشور
۴۲. دورههای آموزشی و پژوهشی متقاضیان بخش دولتی
۴۳. دورههای آموزشی و پژوهشی متقاضیان بخش غیردولتی
۴۴. ارز مسافرتی هوایی
۴۵. هزینه اعزام زائران به حج تمتع و عمره مفرده
۴۶. هزینه اعزام زائران به عتبات عالیات
۴۷. هزینههای شرکتهای هواپیمایی ایرانی
۴۸. حقوق و مزایای کارکنان خارجی دارای پروانه کار
۴۹. ارز رانندگان حملونقل بینالمللی و ترانزیت
۵۰. حق استفاده از واگنها و مطالبات راهآهن سایر کشورها
۵۱. تبدیل درآمدهای ریالی شرکتهای هواپیمایی خارجی
۵۲. تبدیل خالص درآمد ریالی شرکت بینالمللی سیتا
۵۳. تبدیل خالص درآمد ریالی کنسولی سفارتخانههای خارجی
۵۴. تبدیل موجودی حسابهای ریالی افراد غیرمقیم
۵۵. تبدیل داراییهای ریالی مأموران نمایندگیهای خارجی
۵۶. تبدیل مجدد ریالهای اضافی اتباع خارجی به ارز
۵۷. هزینههای دفتر نمایندگی خارجی در ایران
۵۸. خدمات کنسولی سفارتخانههای خارجی و نمایندگیهای دیپلماتیک
۵۹. حمل جنازه و هزینههای مربوط به آن به داخل کشور
شرایط لازم برای دریافت دلار دولتی
دریافت ارز دولتی از مرکز مبادله ارز و طلای ایران برای اشخاص حقیقی و حقوقی واجد شرایط امکانپذیر است و شرایط آن با توجه به نوع ارز و سرفصل انتخابی تعیین میشود. در بخش ارز خدماتی، متقاضی حقیقی باید ایرانی و بالای ۱۸ سال باشد و نیاز ارزی او در یکی از سرفصلهای مصوب قرار داشته باشد. همچنین اطلاعات هویتی متقاضی باید بهدرستی ثبت شود و مدارک لازم برای اثبات نیاز ارزی ارائه شود. برای اشخاص حقوقی نیز درخواست باید توسط فرد مجاز و از طرف شرکت یا مؤسسه ثبت شود و مستندات مربوط به خدمت موردنظر ارائه شود. در هر دو حالت، ثبت درخواست بهتنهایی به معنای دریافت ارز نیست و درخواست پس از بررسی مدارک و تأیید مرجع مربوط، در صورت احراز شرایط وارد مرحله تخصیص ارز خواهد شد.
مدارک لازم برای دریافت ارز دولتی چیست؟
مدارک موردنیاز بر اساس سرفصل انتخابشده و نوع شخص متقاضی تعیین میشود؛ بنابراین بهتر است به جای ارائه یک فهرست ثابت، مدارک را متناسب با نوع درخواست در نظر بگیریم. این مدارک میتواند شامل موارد زیر باشد:
- مدارک هویتی و اطلاعات متقاضی
- مدارک مربوط به دانشگاه، پذیرش یا تحصیل برای درخواستهای آموزشی
- مدارک و مستندات پزشکی و درمانی برای ارز درمانی
- فاکتور، صورتحساب یا اسناد مربوط به هزینه ارزی
- دعوتنامه یا مدارک شرکت در رویدادها و برنامههای خارج از کشور
- مدارک مربوط به مأموریت یا اعزام
- مدارک آزمونها و ثبتنامهای بینالمللی
- اسناد مربوط به نمایشگاهها، همایشها و فعالیتهای علمی
- مدارک ثبتی و تجاری موردنیاز اشخاص حقوقی
- هر مدرک دیگری که برای اثبات نیاز ارزی در سرفصل انتخابشده درخواست شود.
بنابراین مهمترین نکته این است که ابتدا سرفصل مناسب را انتخاب کنید و سپس مدارک همان سرفصل را آماده کنید. برای مثال، مدارکی که برای ارز دانشجویی لازم است با مدارک ارز درمانی یا ارز موردنیاز یک شرکت برای حضور در نمایشگاه خارجی یکسان نیست.
آموزش ثبت نام ارز دولتی از سامانه سامانه مرکز مبادله
برای دریافت ارز دولتی، متقاضی باید درخواست خود را از طریق سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران ثبت کند. برخلاف ارز سهمیهای با کارت ملی، در این روش ابتدا باید نوع نیاز ارزی و سرفصل مربوط به آن مشخص شود و سپس مدارک موردنیاز همان سرفصل در سامانه بارگذاری شود. مراحل ثبت درخواست ارز دولتی به ترتیب زیر است:
ابتدا وارد سایت مرکز مبادله ارز و طلای ایران به نشانی ice.ir شوید. سپس از بخش خدمات، گزینه مورد نظر خود را انتخاب کنید.
دریافت ارز دولتی خدماتی از سامانه مرکز مبادله
پس از انتخاب گزینه ارز خدماتی، صفحه مربوط به این خدمت نمایش داده میشود. در این بخش روی گزینه ورود به سامانه کلیک کنید تا وارد پرتال ثبت درخواست شوید.
اگر پیش از این در سامانه حساب کاربری نداشتهاید، گزینه ثبت نام را انتخاب کنید. برای شروع فرآیند نامنویسی، شماره تلفن همراه و کد امنیتی را وارد کنید.
پس از ثبت شماره تلفن همراه، یک کد تأیید برای شماره واردشده ارسال میشود. کد دریافتشده را در قسمت مربوط وارد کنید تا شماره همراه شما تأیید شود.
در این مرحله فرم اطلاعات شخصی را تکمیل کنید. اطلاعات واردشده باید با مشخصات هویتی متقاضی مطابقت داشته باشد. پس از تکمیل فرم، گزینه بررسی اطلاعات را انتخاب کنید تا اطلاعات ثبتشده بررسی شود.
نکته: هر شخص حقیقی یا حقوقی باید حساب کاربری مربوط به خود را داشته باشد و ایجاد چند حساب با یک کد ملی یا شناسه ملی مجاز نیست.
پس از ورود به حساب کاربری، ابتدا باید نوع شخص متقاضی را مشخص کنید؛ در این بخش، متناسب با شرایط درخواست، شخص حقیقی یا حقوقی انتخاب میشود. سپس لازم است سرفصل خدماتی مرتبط با نیاز ارزی خود را انتخاب کنید. برای نمونه، درخواست مربوط به هزینههای درمانی، تحصیلی، آزمونهای بینالمللی یا سایر خدمات باید در سرفصل متناسب با همان نیاز ثبت شود. انتخاب سرفصل اهمیت زیادی دارد، زیرا مرجع تأییدکننده و مدارک موردنیاز بر اساس آن تعیین میشود.
در ادامه، مرجع تأییدکننده درخواست را انتخاب کرده و نحوه دریافت ارز را مشخص میکنید. بسته به نوع خدمت و مقررات سرفصل انتخابشده، ارز میتواند به صورت اسکناس یا حواله تأمین شود. در همین بخش، نوع ارز و میزان ارز موردنیاز نیز ثبت خواهد شد.
در مرحله بعد، باید مدارک و مستندات مربوط به درخواست را در سامانه بارگذاری کنید. این مدارک برای هر سرفصل متفاوت است؛ برای مثال، متقاضی ارز تحصیلی ممکن است به مدارک دانشگاه و شهریه و متقاضی ارز درمانی به اسناد پزشکی و هزینههای درمان نیاز داشته باشد. پس از تکمیل اطلاعات و بارگذاری مدارک، درخواست برای بررسی و تأیید به مرجع مربوط ارسال میشود و در صورت وجود نقص در مدارک یا اطلاعات، ممکن است درخواست برای اصلاح یا تکمیل به متقاضی بازگردانده شود.
در صورت تأیید درخواست و احراز شرایط، فرآیند تخصیص ارز انجام میشود. نحوه دریافت ارز نیز بر اساس گزینهای که در زمان ثبت درخواست انتخاب شده و مقررات مربوط به همان سرفصل خواهد بود.
دریافت ارز دولتی مسافرتی از سامانه مرکز مبادله
در حال حاضر درخواست ارز مسافرتی از ۷ روز تقویمی پیش از تاریخ پرواز امکانپذیر است و متقاضی پس از پرداخت مبلغ ریالی و کارمزد و دریافت کد تحویل ارز میتواند در فرودگاه پس از کنترل گذرنامه ارز خودش را دریافت کند. مراحل دریافت ارز دولتی مسافرتی به شرح زیر است:
۱. ورود به سامانه و ثبت اطلاعات: وارد بخش ارز مسافرتی شوید و با وارد کردن اطلاعات هویتی مانند کد ملی، شماره تلفن همراه و مشخصات گذرنامه، ثبتنام و احراز هویت را انجام دهید.
۲. ثبت اطلاعات سفر: در این مرحله اطلاعات پرواز خارجی خود، از جمله تاریخ پرواز، فرودگاه مبدأ و مقصد و سایر اطلاعات موردنیاز را وارد کنید. درخواست ارز تنها در بازه تعیینشده پیش از تاریخ پرواز قابل ثبت است.
۳. انتخاب نوع ارز و بانک عامل: پس از ثبت اطلاعات سفر، مقدار ارز قابل دریافت و گزینههای مربوط به نوع ارز را مشاهده کرده و بانک عامل موردنظر برای تحویل ارز در فرودگاه را انتخاب کنید.
۴. پرداخت مبلغ ارز و کارمزد: مبلغ ریالی ارز به همراه کارمزد در سامانه نمایش داده میشود. پرداخت باید با کارت بانکی متعلق به شخص ثبتکننده درخواست انجام شود. پس از پرداخت موفق، کد تحویل ارز برای متقاضی ارسال میشود.
۵. دریافت ارز در فرودگاه: در روز سفر، پس از عبور از کنترل گذرنامه، به باجه یا خودپرداز بانک عاملی که هنگام ثبت درخواست انتخاب کردهاید مراجعه کنید و با ارائه کد تحویل، ارز خریداریشده را دریافت کنید.
ارز دولتی سهمیهای چیست؟
ارز سهمیهای ارزی است که در چارچوب سهم مشخصشده بانک مرکزی برای اشخاص حقیقی عرضه میشود. در اصطلاح عمومی، عبارت «دلار با کارت ملی» نیز برای همین نوع خرید به کار میرود.
تفاوت اصلی ارز سهمیهای با ارز مسافرتی و خدماتی در این است که برای خرید دلار سهمیهای، متقاضی لزوماً نباید هزینهای مانند درمان، تحصیل یا سفر را اثبات کند؛ بلکه در صورت دارا بودن شرایط عمومی، میتواند در سقف تعیینشده از سهمیه خود استفاده کند.
شرایط اصلی را میتوان اینطور خلاصه کرد:
- متقاضی باید شخص حقیقی ایرانیِ مقیم باشد.
- حداقل سن دریافت سهمیه ۱۸ سال است.
- سهمیه عمومی در بازه ۳۶۵ روزه محاسبه میشود.
- متقاضی باید شخصاً برای احراز هویت و انجام معامله اقدام کند.
- پرداخت وجه باید از حساب یا ابزار بانکی متعلق به خود متقاضی انجام شود.
- مراجعه باید به شعبه منتخب و دارای امکان فروش اسکناس انجام شود.
- برای این سهمیه، ارائه بلیط هواپیما، ویزا یا مدرک سفر الزامی نیست.
مدارک لازم برای خرید دلار با کارت ملی
برای مراجعه به شعبه، اصل کارت ملی هوشمند و کارت بانکی متعلق به متقاضی را همراه داشته باشید. داشتن حساب یا ابزار پرداخت به نام خود متقاضی نیز برای پرداخت وجه ضروری است.
در صورتی که کارت ملی هوشمند هنوز تحویل نشده باشد، ممکن است شعبه با توجه به مقررات اجرایی خود، رسید درخواست کارت ملی و شناسنامه را بپذیرد؛ بنابراین بهتر است قبل از مراجعه، این موضوع را از همان شعبه استعلام کنید.
سقف خرید ارز سهمیهای چقدر است؟
سقف عمومی تعیینشده برای اشخاص حقیقی ایرانیِ مقیم بالای ۱۸ سال، ۱۰۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها در هر ۳۶۵ روز است. در عرضه جدید شهریور ۱۴۰۵، سقف عملیاتی خرید اسکناس برای اشخاص حقیقی ۱۰۰۰ دلار اعلام شد.
بنابراین اگر قصد خرید دلار دارید، میتوانید تا سقف ۱۰۰۰ دلار از سهمیه اعلامشده استفاده کنید. خرید کل سهمیه در یک نوبت نیز الزاماً تنها روش استفاده نیست و امکان استفاده از بخشی از سهمیه، مطابق سازوکار اجرایی بانک، وجود دارد.
یک نکته مهم دیگر اینکه این سهمیه با آغاز سال شمسی از ابتدا شارژ نمیشود. مبنای محاسبه، ۳۶۵ روز است؛ بنابراین تاریخ آخرین استفاده از سهمیه اهمیت دارد.
ارز سهمیهای را از کدام بانکها بخریم؟
از ۳ شهریور ۱۴۰۵ بانک مرکزی عرضه اسکناس ارز به اشخاص حقیقی را از طریق سه بانک ملت، تجارت و صادرات آغاز کرد. سقف خرید برای اشخاص حقیقی ۱۰۰۰ دلار اعلام شده و بانکها ارز را از طریق شعب منتخب خود عرضه میکنند.
البته مراجعه به هر شعبه این بانکها به معنی امکان خرید نیست. همه شعب عملیات ارزی و فروش اسکناس ندارند و ممکن است فهرست شعب فعال یا موجودی آنها تغییر کند. بنابراین قبل از مراجعه، بهتر است از بانک درباره شعبه منتخب، موجودی ارز، ساعت پذیرش و مدارک مورد نیاز همان روز سؤال کنید.
قیمت دلار سهمیهای چگونه تعیین میشود؟
دلار سهمیهای قیمت ثابت ندارد. نرخ آن در عرضههای مختلف تغییر میکند و به شرایط بازار و نرخ توافقی بستگی دارد. برای مثال، در آغاز عرضه جدید شهریور ۱۴۰۵، نرخ پایه اعلامشده برای دلار بانکی ۱۹۵ هزار تومان بود؛ چند روز بعد نرخ دلار سهمیهای در شعب منتخب به حدود ۱۹۸ هزار تومان رسید.
در نتیجه، اگر میخواهید بدانید «دلار با کارت ملی امروز چند است»، باید نرخ همان روز و همان شرایط عرضه را بررسی کنید و صرفاً به یک عدد قدیمی در اخبار اتکا نکنید.
آیا خرید دلار با کارت ملی سود دارد؟
پاسخ کوتاه این است؛ خرید دلار با کارت ملی ممکن است سود داشته باشد، اما سود آن قطعی نیست و به فاصله قیمت دلار سهمیهای با نرخ بازار آزاد در زمان خرید و فروش بستگی دارد.
برای محاسبه سود احتمالی، ابتدا باید اختلاف دو نرخ را به دست آورد:
- سود اسمی هر دلار= قیمت دلار آزاد − قیمت دلار سهمیهای
بهطور مثال، در ۱۰ شهریور ۱۴۰۵، قیمت دلار با کارت ملی حدود ۲۰۰ تا ۲۰۲ هزار تومان و قیمت دلار در بازار آزاد حدود ۲۰۹ تا ۲۱۱ هزار تومان بود. بنابراین، اختلاف بین نرخ سهمیهای و بازار آزاد در آن روز به رقمی حدود ۷ تا ۱۱ هزار تومان به ازای هر دلار رسید.
با فرض خرید کل سهمیه ۱۰۰۰ دلاری، این اختلاف میتوانست معادل حدود ۷ تا ۱۱ میلیون تومان سود اسمی باشد؛ البته این رقم صرفاً بر اساس فاصله دو نرخ محاسبه میشود و هزینههای بانکی، کارمزد و اختلاف قیمت خرید و فروش میتواند سود واقعی را کاهش دهد. همچنین چون نرخ دلار سهمیهای و آزاد در طول روز تغییر میکند، برای محاسبه دقیق سود باید قیمتهای واقعی در زمان خرید و فروش را در نظر گرفت.
جمعبندی
ارز دولتی یک عنوان کلی برای انواع ارزهایی است که در چارچوب مقررات رسمی و برای نیازهای مشخص عرضه میشوند. در سایت مرکز مبادله ارز و طلای ایران، خدماتی مانند ارز تجاری، ارز خدماتی و ارز مسافرتی از یکدیگر تفکیک شدهاند و شرایط دریافت هرکدام متفاوت است.
در بخش ارز خدماتی، ۵۹ سرفصل برای تأمین نیازهای غیرتجاری تعریف شده که از درمان و تحصیل تا مأموریت، پژوهش، نمایشگاه، بیمه، حملونقل و خدمات کنسولی را شامل میشود. برای هر سرفصل نیز مدارک و شرایط خاصی وجود دارد.
در مقابل، ارز سهمیهای با کارت ملی مسیر متفاوتی دارد. در طرح فعلی سال ۱۴۰۵، اشخاص حقیقی ایرانی مقیم بالای ۱۸ سال میتوانند تا سقف ۱۰۰۰ دلار از شعب منتخب بانکی خرید کنند و نرخ آن روزانه تغییر میکند .
سوالات متداول
۱. ارز دولتی چیست؟
ارز دولتی اصطلاحی کلی برای ارزهایی است که در چارچوب مقررات بانک مرکزی و مرکز مبادله برای نیازهای مشخص عرضه میشوند و نرخ و شرایط آنها با توجه به نوع ارز متفاوت است.
۲. سامانه ثبت نام ارز دولتی چیست؟
مرجع اصلی اطلاعرسانی و خدمات ارزی، سایت مرکز مبادله ارز و طلای ایران به نشانی ice.ir است.
۳. با کارت ملی چقدر دلار میتوان خرید؟
در طرح جدید ارز سهمیهای، سقف خرید دلار با کارت ملی برای هر متقاضی ۱۰۰۰ دلار اعلام شده است
