با نگاه به دو تجربه «فروکش کردن ریسک سیاسی» طی دهه ۹۰ از یکسو و اوضاع فعلی بازار مسکن از سوی دیگر، میتوان سه سناریو را برای «بازار مسکن در دوره بعد از توافق» مطرح کرد.
سناریوی اول، «ادامه التهاب در قیمت آپارتمان» است. این سناریو بسیار ضعیف میتواند باشد؛ چون اولین اثر روانی تفاهم ایران و آمریکا، پایان پیشبینیناپذیری آینده قیمتها و در نتیجه عبور از هیجان ورود به امنترین پناهگاه سرمایه در اقتصاد ایران یعنی بازار مسکن است.
سناریوی دوم، تکرار شدن تیر ماه سال ۹۴ در بازار مسکن فعلی است؛ به این معنا که قیمت مسکن در کوتاهمدت و بهصورت آنی به کاهش تنشهای ژئوپلیتیک واکنش کاهشی نشان دهد. این سناریو بهدلیل مقاومتی که از ناحیه قیمت تمامشده تولید مسکن شکل گرفته است، بعید به نظر میرسد. تفاوت شرایط فعلی بازار مسکن نسبت به «دوره شروع برجام»، سطح تورم تولید است. طی سه سال ۹۰ تا ۹۲، هزینه ساخت مسکن سالانه به طور متوسط ۱۷درصد افزایش یافته بود. این در حالی است که در سه سال گذشته متوسط تورم تولید ۴۳ درصد بوده و از آن مهمتر، این نرخ بیشتر از نرخ رشد قیمت فروش آپارتمان بوده است. به نظر میرسد مقاومت قیمت مسکن در مسیر کاهش تا زمانی که «شرایط رشد هزینههای ساخت» به موقعیت نرمال برنگردد، تاحدودی وجود داشته باشد.
اما سناریوی سوم که احتمال بالایی برای تحقق آن وجود دارد، وضعیتی مابین دو سناریوی قبلی است. پایان هیجان خریدهای سرمایهای ملک از ترس «تورم آتی» و همچنین تصمیم به سرمایهگذاری افراد در بورس و بخشهای مولد در دوره پساتفاهم باعث خواهد شد سرعت رشد قیمت مسکن به مراتب به سطحی پایینتر از زمستان سال گذشته و دو ماه اول بهار امسال برسد. در قالب این سناریو، میزان رشد قیمت مسکن میتواند به میزان تورم عمومی یا کمتر از آن باشد.
